Osmanlı və Avropa İntibahı: Qarşılıqlı təsirlər, ortaq miras və elmi tənəzzülün kökləri
Konstantinopol fatehi Sultan II Mehmed ətrafına rum əsilli alimləri də toplamışdı.
Ankara məğlubiyyəti Osmanlı dövlət quruluşunu necə dəyişdi?
Məşhur tarixçi Xəlil İnalcık qeyd edir ki, Fətrət dövrü həqiqi mənada yalnız 1453-cü ildə, İstanbulun fəthi ilə sona çatdı.
Fatih Sultan Mehmed xristianlığa meyil edibmi? - Tarixi faktlar nə deyir?
Papanın saxta məktubu və Fatihin cavabı: Qərbin uydurduğu xristianlıq iddiası
Tarixdə bu gün — 1 Sentyabr
Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.
İslam memarlığının 8 şah əsəri hansılardır?
İslam dünyasının memarlıq irsi heyrətamiz dərəcədə zəngindir. Ən məşhur məscidlərin, sarayların, türbələrin və qalaların bir neçəsinin siyahısını sizə təqdim edirik.
Osmanlının ilk konstitusiyası: Dövlət idarəçiliyini dəyişən tarixi qanunlar
Osmanlı imperiyasına aid ilk qanunlar toplusu Fateh Sultan Mehmedin dövründən qalmışdır. Lakin bu qanunnamənin onun hakimiyyəti illərində qələmə alınmadığı, mühüm bir hissəsinin sonrakı tarixlərdə yazıldığı və tamamilə ona aid olmadığı barədə iddialar irəli sürülmüşdür. Həmçinin qanunnamədə dövlət təşkilatına dair yer alan bəzi məqamların daha sonrakı dövrlərdə meydana çıxdığı, bu səbəbdən də mətnin Fatehin dövründə yazılmış ola bilməyəcəyi iddia olunur.
Yeniçəri–Sipahi qarşıdurması: Osmanlı sarayında alovlanan ilk qardaş qırğını
Osmanlı ordusunun özəyini təşkil edən qapıqulu əsgərlərinin ən güclü iki qolunu – yeniçərilər və sipahilər təşkil edirdi. Sipahilər hərçənd rütbə baxımından önəmli mövqe daşısalar da, yeniçərilər daha çox göz önündə və saraya yaxın idilər. Bu iki güc mərkəzinin arasında getdikcə artan gərginlik, yalnız fərdi qarşıdurmalara deyil, Osmanlı dövlətinin daxili güc balansına da ciddi təsir göstərdi.
İldırım Bəyazid dəmir qəfəsə salınıb mı?
İldırım Bəyazid əsir düşəndə əvvəlcə Teymur tərəfindən yaxşı qarşılandı. Lakin oğlu Çələbi Mehmed onu qaçırmağa cəhd etdikdən sonra təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib və İldırım dəmir qəfəsə salınıb. Dəmir qəfəs məsələsi tarixçilər arasında mübahisə mövzusu olub. Bu məsələnin müzakirəyə çıxarılmasına səbəb dövrün Teymuri, Osmanlı və ərəb tarixçilərinin verdikləri məlumatlar arasındakı fərqlərdir.
Fateh dövründə Osmanlı İmperiyası necə bir inkişaf yolu keçdi?
Görkəmli tarixçi Xəlil İnalcık, II Məhəmmədi imperiyanın həqiqi qurucusu kimi qəbul edir və Fatehin İstanbulu fəth etməsi ilə birlikdə Fətrət dövrünün real mənada başa çatdırıldığını bildirir. Bu dövrdə boğazlarda Osmanlı mütləq hakimiyyəti qurulmuş, Balkanlarda sərhədlər Dunay çayına qədər genişləndirilmiş və buralardakı torpaqların tam təhlükəsizliyi təmin edilmişdir. Beləliklə, Anadolu və Rumelidəki Osmanlı torpaqları bir-biri ilə birləşdirilmişdir. Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsən təhlükəsinin tamamilə ortadan qaldırılması, osmanlıların həm Teymur dövründən etibarən düşdükləri "şərqdən gələcək təhlükə sindromu"ndan qurtulmalarını, həm də digər kiçik bəyliklərin ondan alacağı mənfi hərbi dəstəyin qarşısını kəsərək, Anadolu torpaqlarında mütləq hakimiyyətin bərqərar olmasını sığortalamışdır. Krımın və Qara dəniz sahillərinin Osmanlı İmperiyasına daxil edilməsi ilə birlikdə, Qara dəniz hövzəsində rəsmi mütləq üstünlük qurulmuşdur.
Kastamonu və Amasiyanın Osmanlıya birləşdirilməsi: 1389-1393-cü illər səfəri
Sultan I Muradın Kosovoda vəfat etməsindən sonra Anadoluda Osmanlıya tabe olan bəyliklər fürsətdən istifadə edərək dərhal hərəkətə keçdilər. Germiyanoğlu II Yaqub bəy daha əvvəl atası tərəfindən Osmanlıya verilən torpaqları geri aldı, Qara tatarların başçısı Mürüvvət bəy Kırşehri tutaraq Kadı Bürhanəddinə verdi. Səlcuq türklərinin varisləri olduqlarını iddia edən və digər bəyliklərin də onlara tabe olmasını istəyən Qaramanoğulları bu dəfə üsyana başçılıq etdilər. Qaramanoğlu Əlaəddin Ali bəy Beyşehiri alaraq Göllər Bölgəsini işğal etməklə yanaşı, Əskişəhərə qədər Osmanlı torpaqlarına hücum etdi.
Bu gün Fateh Sultan Mehmedə qarşı sui-qəsd edildi
1462-ci il iyunun 17-də Osmanlı-Valaxiya müharibəsinin ən mühüm hadisələrindən biri baş verdi
Bursanın talanından İzmirin fəthinə - Ankara döyüşünün Anadoludakı ağır nəticələri
İldırım Bəyazid, Teymurla görüşmək üçün Tokat ətrafına gedir. Teymurun ordusu daha çox olmağına rəğmən, süvarilərinin çoxluğu səbəbindən piyadaların üstünlük təşkil etdiyi Osmanlı ordusu qarşısında müharibənin dağlıq bölgələrdə əleyhinə olacağını düşünərək Tokat ətrafında müharibəni qəbul etmədi. Piyadaların üstünlük təşkil etdiyi Osmanlı ordusunu yormaq üçün Kayseri-Kırşehir üzərindən Ankaraya gələrək qalanı mühasirəyə aldı.
