Türk döyüş taktikası - İldırım Bəyazidin hərbi dühası: Avropa cəngavərlərinin Dunay sahilindəki süqutu
İldırım Bəyazidin Qərbə qarşı cəsarətli siyasəti, xüsusilə İstanbulun mühasirəsi Avropanın böyük bir hissəsində narahatlıq doğurdu. Bizans İmperatoru Manuel, İstanbulu itirmək qorxusu ilə davamlı olaraq Papadan və müxtəlif Avropa hökmdarlarından kömək istəyirdi. Venesiyanın Adalar dənizi vasitəsilə həyata keçirdiyi zəngin ticarəti təhdid edən Osmanlıların əvvəlcə Qərbi Anadolu sahillərində, sonra ise Balkanlarda məskunlaşmağa başlaması bu dövləti ciddi şəkildə narahat edirdi.
Türk vergisi nədir və kimlərdən alınırdı?
Bu amansız türk irəliləyişi qarşısında imperiyanın müxtəlif şəhərlərində (Nürnberq, Spayer, Vorms) təcili olaraq toplanan Alman İmperiya Seymləri (İmperiya Məclisləri və Knyazlar Qurultayı) türklərə qarşı böyük bir səlibçi ordusu toplamaq və hərbi səfərləri maliyyələşdirmək üçün xüsusi bir iqtisadi mexanizm qurmağa məcbur oldular. Bu məqsədlə qəbul edilən yeni vergiyə tarix ədəbiyyatında "Türk vergisi" (almanca: Türkensteuer / Gemeiner Pfennig) adı verilmişdi.
Şahzadə Bəyazidə niyə İldırım deyirdilər? Titulun pərdəarxası
Osmanlıların dördüncü hökmdarı I Bəyaziddən həm Osmanlı, həm də Qərb mənbələrində “İldırım” kimi bəhs edilir. Bəzi fransız yazıçıları bu ləqəb əvəzinə “L’Eclair” sözündən istifadə edirlər. Sultanın şahzadə olduğu dövrdən qatıldığı döyüşlərdə göstərdiyi cəsarət və çevik hərəkətlərə görə ona verilən bu ləqəbin məhz nə vaxt və hansı münasibətlə istifadə olunmağa başlaması ilə bağlı müxtəlif fikirlər var.
Osmanlı-Məmlük rəqabətinin başlanğıcı və Əmir Teymur təhlükəsi
Osmanlılar Rumelidə xristianlarla mübarizə apararkən, Qaramanoğulları ilə uzun müddətdir davam edən qarşıdurma yenidən gündəmə gəldi. Əlaəddin Əli bəy Ankaraya gələrək Osmanlının Anadolu valisi Sarı Timurtaş paşanı əsir götürdü. Bir müddət sonra Qaramanoğlu, Timurtaş Paşanı hədiyyə və elçilərlə İldırım Bəyazidin yanına göndərərək yenidən barışmaq istədi. Lakin Niğbolunun qalib komandanı müqavilə təklifini rədd edərək ordusu ilə birlikdə Qaraman bəyliyinə qarşı yürüdü.
Sırpsındığı döyüşü: Tarixi fakt, yoxsa hadisələrin qarışığı?
Osmanlı tarixinə dair bir çox klassik mənbələrdə 1364-cü ildə baş vermiş Sırpsındığı (serblərin məğlub edildiyi/sındığı yer) döyüşü mühüm qələbə kimi qeyd olunur. Rəvayətə görə, Hacı İlbəy Macarıstan kralının rəhbərliyi altında olan macar, serb və digər Balkan dövlətlərinin birləşmiş Səlib ordusunu gözlənilməz gecə hücumu ilə darmadağın etmişdir. Lakin müasir tarixşünaslıq bu hadisənin reallığını ciddi şəkildə şübhə altına alır.
İstanbulun fəthi xristian dünyasında necə qarşılandı?
Məktub senatda oxunduqda salonu dərin bir sükut bürüdü. Senat üzvləri qorxu və təəccüblə bir-birilərinə baxdılar.
Kapıkulu sisteminin təməli - Yeniçərilər necə yarandı?
Ədirnənin fəthindən sonra ilk dövrlərdə Osmanlı Bəyliyinin hərbi qüvvələri dövlətin artan hərbi ehtiyaclarını qarşılamaqda çətinlik çəkməyə başladı. Bundan əlavə, Osmanlı dövlətində yavaş-yavaş mərkəzi hakimiyyət qurulmağa başlayırdı. Bütün bu ehtiyacları mərkəzdəki daimi ordu təmin edə bilərdi.
Sultan Suleyman Qanuniyə Qarşı Üsyan Necə Başladı
1525-ci ildə İstanbulda yeniçərilər yenidən üsyan edərək şəhərin böyük bir hissəsini talan etdilər. O dövrdə vəzirlik pillələrini sürətlə qalxan Veziriazam Makbul İbrahim Paşa, 1524-cü ildə Misirdə üsyan edən Hain Əhməd Paşanı yatırmaq üçün səfərə çıxmışdı. Bunu fürsət bilən onun əleyhdarları yeniçəriləri qızışdıraraq üsyana təhrik etdilər.
Sultan I Muradın şəhadəti və "Xudavəndigar" titulunun sirri
Bu vaxt müharibədə yaralanan serb despotu Miloş Obiliçin (Kobilic) kürəkəni hökmdarın yanına gələrək, müsəlman olacağını və mühüm məlumatlar verəcəyini söyləyir. Sultan onu qəbul edir. Anidən I Murad Xudavəndigarın üzərinə xəncərlə hücum edən Miloş Obiliç sultanı ürəyindən yaralayır və onu atdan aşağı salır. Obiliç hökmdarın ətrafındakı adamlar tərəfindən dərhal öldürülür.
Sultan I Muradın neçə oğlu var idi?
Gənc yaşlarında qazandığı güc tezliklə gözünü qaraltdı və 1385-ci ildə Bizans imperatoru V İoannesin oğlu Andronikosla birlikdə atalarının Anadoluya getdiyi səfərdən istifadə edərək üsyan qaldırdılar. Lakin onların üsyanı qısa müddətdə yatırıldı və I Murad əvvəlcə Savcı bəyin gözünü çıxartdırdı, sonra isə boğdurdu.
I Muradın son zəfəri - Birinci Kosovo döyüşünün gizli qalan tarixi
Çirmən zəfərindən sonra Osmanlı qoşunları Qara Timurtaş Paşanın rəhbərliyi ilə Balkanların şimal və qərbinə doğru sürətlə irəliləməyə başladı. Monastır, Prilep və Niş kimi mühüm strateji məntəqələr ələ keçirildi. Lakin bu irəliləyiş xristian dünyasında böyük bir narahatlıq və müqavimət hərəkatının yaranmasına səbəb oldu.
Bizansın Avropa ilə bağının kəsildiyi döyüş: 1371 Çirmən müharibəsi
1360-cı illərin ortalarında Ədirnənin fəthi ilə Osmanlı dövləti Avropa torpaqlarında mühüm dayaq məntəqəsi qazandı. Heç bir kənar kömək ala bilməyən Ədirnə əhalisinin şəhəri təslim etməsi, Osmanlının Avropada möhkəmləndiyini göstərən ən mühüm hadisə idi. Lakin bu mövqeləri qətiləşdirən və Balkanların qapısını türklərin üzünə tam açan hadisə 1371-ci il Çirmən zəfəri oldu.
