BAKI,VOA
Osmanlıların Rumeliyə gəlişi Bizans imperatoru Kantakuzenosun Orxan bəydən kömək istəməsi ilə başlayıb. 1344-cü ildən etibarən Osmanlılar həm Bizansın daxili mübarizələrinə müdaxilə etmək, həm də imperiyaya təzyiq göstərən serb və bulqarlara qarşı döyüşmək üçün Rumeliyə addım atmağa başladılar.
Aydınoğlu Umur bəyin rolu
Osmanlıların gəlişindən öncə Rumelidə əsas fəaliyyəti Aydınoğlu Umur bəy icra edirdi. Umur bəy Bizansa kömək məqsədilə uzun müddət Balkanlarda hərbi əməliyyatlar keçirmişdi. Lakin Səlibçi donanmasının İzmiri ələ keçirməsi onun Balkanlardakı fəaliyyətini məhdudlaşdırdı. Rəvayətə görə, Umur bəy Bizans imperatoru Kantakuzenosa öz yerinə müttəfiq olaraq Orxan Qazini dəvət etməyi təklif edib.
Çimbi qalasının əhəmiyyəti
Orxan Qazinin oğlu Süleyman paşa 1352-ci ildə serbləri məğlub edərək Rumelidə məskunlaşmaq üçün strateji imkan qazanır. O, Anadoluya qayıdarkən Bolayır yaxınlığındakı Çimbi (Tsympe) qalasını mühüm dayaq nöqtəsi kimi seçir və burada öz əsgərlərini yerləşdirir. İmperator Kantakuzenos həmin qalanı geri almaq üçün böyük məbləğdə pul təklif etsə də, Süleyman paşa bu təklifi qəbul etmir. Bundan sonra Osmanlılar bir tərəfdən Gelibolunu, digər tərəfdən isə Tekirdağı fəth etmək istiqamətində hərəkətə keçirlər.
Bolayırın fəthi və böyük zəlzələ
Osmanlı fəthlərinin Bizans sarayında böyük qarışıqlığa səbəb olduğu bir vaxtda, Süleyman paşa 3 min nəfərlik qoşunla Biqa yaxınlığındakı Kəmər bölgəsindən hərəkət edərək Bolayırı fəth etdi.
1354-cü il martın 1-dən 2-nə keçən gecə bölgədə dəhşətli zəlzələ baş verdi. Təbiət hadisəsi nəticəsində Gelibolu və ətrafındakı digər qalaların müdafiə divarları dağıldı. Osmanlı qüvvələri yaranmış vəziyyətdən dərhal istifadə edərək hərəkətə keçdilər. Dağılmış qalaları ələ keçirən türklər onları sürətlə bərpa etdilər. Osmanlılar bu hadisəni Allahın onlara bir hədiyyəsi kimi dəyərləndirdilər.
Məskunlaşma siyasəti və tarixi dönüş
Fəth edilmiş ərazilərin türkləşdirilməsi və qalıcı olması üçün Karesi bölgəsindən türk ailələri Rumeliyə köçürülməyə başladı. Gelibolu və ətraf ərazilərin fəthi, Rumelidə möhkəm strateji məntəqənin qurulması Osmanlı tarixində bir dönüş nöqtəsi hesab edilir. Bu fəth gələcəkdə Avropanın daxilinə doğru irəliləyişin qapısını açdı.
