BAKI, VOA, Orxan Qədirzadə
Roma diktatoru Yuli Sezar martın 15-də Senat binasında sui-qəsd nəticəsində öldürülüb.
Sezar Roma Senatında keçirilən iclas zamanı təxminən 60 nəfərlik sui-qəsdçi qrup tərəfindən bıçaqlanaraq qətlə yetirilib. Qrupun başında senatorlar Mark Yuniy Brut və Qay Kassiy Lonqin dayanırdı.
Tarixə “Martın idləri” kimi düşən bu hadisə Roma Respublikasının siyasi tarixində dönüş nöqtəsi hesab olunur.
Yuli Sezar qədim Roma aristokrat nəslindən olan Julilər ailəsinə mənsub idi. O, siyasi fəaliyyətinə eramızdan əvvəl 78-ci ildə Roma siyasətində populist mövqeyi ilə tanınan Xalq Partiyasının tərəfdarı kimi başlayıb.
Natiqlik bacarığı və islahatçı fikirləri sayəsində qısa müddətdə siyasi nüfuz qazanan Sezar eramızdan əvvəl 63-cü ildə Roma dininin ali rəhbəri sayılan pontifeks maksimum vəzifəsinə seçilib.
Daha sonra o, İspaniyanın bir hissəsinin qubernatoru təyin olunub və eramızdan əvvəl 60-cı ildə Romaya qayıdaraq konsul vəzifəsinə namizədliyini irəli sürüb.
Sezar həmin dövrdə Pompey və Mark Lisin Krass ilə birlikdə tarixə “Birinci triumvirat” kimi düşən siyasi ittifaq yaradıb və eramızdan əvvəl 59-cu ildə konsul seçilib.
Eramızdan əvvəl 58-ci ildən başlayaraq Sezar Qalliya yürüşlərinə rəhbərlik edib və növbəti on il ərzində Roma imperiyasının ərazilərini genişləndirərək böyük hərbi şöhrət qazanıb. O, Qalliyanı fəth edib və Britaniya adalarına ilk Roma yürüşlərini təşkil edib.
Lakin bu uğurlar onun keçmiş müttəfiqi Pompeylə münasibətlərinin pisləşməsinə səbəb olub və nəticədə Roma daxilində siyasi qarşıdurma daha da dərinləşib.
Tarixçilərin fikrincə, Sezarın Senatda öldürülməsi Roma Respublikasının sonunun başlanğıcı olub və sonradan imperiya dövrünə keçid prosesini sürətləndirib.
