BAKI, AzerVoice, Fərid Mikayılov

Dünyanın ən məşhur təbiət möcüzələrindən biri olan Niaqara şəlaləsi təxminən 12 min il əvvəl, Viskonsin buzlaq mərhələsinin sonunda buzlaqların əriməsi nəticəsində yaranıb. Lakin onu təşkil edən süxurların yaşı 400 milyon ildən çoxdur.

Laurentid buz təbəqəsinin əriməsi nəticəsində yaranan böyük su axını Niaqara çıxıntısındakı (dolomitdən ibarət sərt qayalıq) layları yararaq şəlaləni formalaşdırıb. Dolomit qatının altında asanlıqla eroziyaya uğrayan şist yerləşdiyindən, minilliklər ərzində suyun təzyiqi ilə qaya parçaları qoparaq şəlalənin dikliyini qoruyub və onun yuxarıya doğru hərəkətinə səbəb olub.

Niaqara şəlaləsi həm gözəlliyi, həm də miqyası ilə seçilir. O, Kanadanın Ontario əyaləti ilə ABŞ-ın Nyu-York ştatı arasında yerləşir. Şəlalə üç əsas hissədən ibarətdir:

• At nalı (Horseshoe) şəlaləsi — 57 metr hündürlükdə, 670 metr enində və Kanadaya tərəf uzanır;
• Amerika şəlaləsi — 58 metr hündürlükdə və 320 metr enində;
• Gəlin duvağı (Bridal Veil) isə daha kiçik ölçülüdür.

Burada hər saniyə minlərlə ton su qayaların üzərindən axaraq möhtəşəm mənzərə yaradır. Şəlalə həm də tarix boyu cəsarət nümayiş etdirmək istəyən macəraçıların — ip üzərində keçid və ya bareldə suya buraxılma kimi — təhlükəli sınaqlarına şahidlik edib.