BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
Portuqaliyalı futbol ulduzu Cristiano Ronaldonun son açıqlamaları dünya mediasında geniş müzakirələrə səbəb olub. Ronaldo bir tərəfdən özünü "dünyanın ən məşhur insanı" adlandırır, digər tərəfdən isə bu qədər məşhur olmasaydı daha rahat həyat sürəcəyini bildirir. Mütəxəssislər isə hesab edirlər ki, bu ziddiyyət müasir iqtisadiyyatın "qızıl qandal" (golden handcuffs) adlanan fenomeni ilə izah oluna bilər.
Analitiklərin fikrincə, yüksək gəlir və lüks həyat tərzi müəyyən mərhələdən sonra insanı daha çox işləməyə məcbur edir. Beləliklə, maliyyə imkanları artdıqca fəaliyyət tempini azaltmaq çətinləşir.
Məşhurluq həm üstünlük, həm də öhdəlikdir
Cristiano Ronaldo sosial şəbəkələrdə dünyanın ən çox izlənilən şəxslərindən biridir. Məlumata görə, futbolçu "Instagram" hesabında paylaşdığı kommersiya reklamlarından milyonlarla dollar gəlir əldə edir.
Buna baxmayaraq, Ronaldo son dövrlərdə şəxsi "YouTube" kanalını da istifadəyə verib. Ekspertlər hesab edirlər ki, bu addım yalnız şəxsi seçim deyil, həm də rəqəmsal media bazarında mövcudluğunu qorumaq və gəlirlərini şaxələndirmək strategiyasının tərkib hissəsidir.
"Qızıl qandal" nədir?
İqtisadiyyatda "qızıl qandal" anlayışı yüksək maaş və lüks həyat standartlarına alışmış şəxsin, iş yükündən narazı olsa belə, həmin həyat səviyyəsini qorumaq üçün fəaliyyətini davam etdirməyə məcbur qalmasını ifadə edir.
Bu model xüsusilə idmançılar, aktyorlar və digər məşhur simalar üçün xarakterik hesab olunur. Onların əsas gəlirləri aktiv karyeralarından asılı olduğuna görə ciddi zədə və ya peşə fəaliyyətinin başa çatması gəlir mənbələrinin azalmasına səbəb ola bilər.
Ronaldo biznes imperiyasını genişləndirir
Bu riskləri azaltmaq məqsədilə Cristiano Ronaldo son illərdə müxtəlif biznes sahələrinə investisiya yatırıb.
Onun yaratdığı CR7 brendi altında geyim məhsulları, otellər, eynək kolleksiyası, idman zalları, saç transplantasiyası mərkəzləri və digər kommersiya layihələri fəaliyyət göstərir.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu investisiyalar futbol karyerasından sonrakı dövr üçün davamlı gəlir mənbələrinin formalaşdırılmasına hesablanıb.
Ən böyük gəliri həmişə ulduzlar qazanmır
İqtisadçılar bildirirlər ki, müasir iqtisadi sistemdə ən yüksək gəliri hər zaman tanınmış simalar deyil, həmin ekosistemi quran şirkətlər və investorlar əldə edir.
Buna misal olaraq böyük idman infrastrukturu layihələri göstərilir. Məsələn, stadionların tikintisi və yenidən qurulması üzrə iri müqavilələr çox vaxt milyardlarla avro dəyərində olur və bu layihələri həyata keçirən şirkətlər uzunmüddətli iqtisadi fayda əldə edirlər.
Bu baxımdan, futbolçular meydanın əsas simaları olsalar da, idman sənayesində ən böyük maliyyə axını çox zaman media diqqətindən kənarda qalan investorlar, tikinti şirkətləri, yayım hüquqları sahibləri və kommersiya tərəfdaşları arasında bölüşdürülür.
Şöhrətdən daha qiymətli olan sistemə sahib olmaqdır
Ekspertlər hesab edirlər ki, müasir iqtisadi modeldə fərdi məşhurluq böyük gəlirlər qazandırsa da, uzunmüddətli sərvət yaratmağın əsas yolu gəlir gətirən sistemlərə və bizneslərə sahib olmaqdır.
Bu səbəbdən Cristiano Ronaldonun son illərdə media platformaları və şəxsi brendlərə yönəlməsi yalnız məşhurluğunu artırmaq məqsədi daşımır, həm də futbol karyerasından sonrakı dövrdə maliyyə dayanıqlığını təmin etməyə hesablanmış strategiya kimi qiymətləndirilir.
