BAKI, AzerVoice

Suriya Dövlət Başçısı Əhməd Şəraa, iki günlük uğurlu Səudiyyə Ərəbistanı səfərindən sonra bu gün Ankaraya gəlir.

AzerVoice xəbər verir ki,Suriya Prezidenti, Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salmana Suriya və onun xalqına göstərdiyi dəstəyə görə minnətdarlığını və təqdirini ifadə edib.
"Biz, Suriyanın gələcəyini qurmasına dəstək olmaq üçün həqiqi bir arzu və Suriya xalqının iradəsini, ölkənin birliyi və ərazi bütövlüyünü qorumağa yönəlmiş istək gördük."-deyə o bildirib.

Məhəmməd bin Salman və Şəraa, Suriyadakı son hadisələri və ölkənin təhlükəsizliyini və sabitliyini dəstəkləmək üçün atıla biləcək addımları müzakirə ediblər.

Digər tərəfdən, Türkiyə Prezidentliyi dünən açıqlama verərək, Prezident Şəraanın bu gün Ankaraya gələcəyini bəyan edib. O, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti ilə Suriya iqtisadiyyatının inkişafı, təhlükəsizlik və daimi sabitliyin təmin edilməsi üçün mümkün ortaq tədbirləri, həmçinin Suriyadakı son inkişafları müzakirə edəcək.
Türkiyə və Suriya arasındakı münasibətlər uzun illər ərzində dalğalanmalarla müşayiət olunub. Hər iki ölkə qonşu olsa da, tarixi, siyasi və geosiyasi faktorlar səbəbindən əlaqələr gərgin və dəyişkən olub.

Əsas Məsələlər və Münasibətlərin Gedişatı- 2011-ci ildən əvvəlki dövr

1998-ci ildə imzalanan Adana müqaviləsi, Türkiyə ilə Suriya arasındakı münasibətlərin normallaşmasının başlanğıcı oldu. Bu müqavilə çərçivəsində Suriya, PKK terroir təşkilatının lideri Abdullah Öcalanı ölkədən çıxardı və təşkilata dəstək verməyəcəyinə dair öhdəlik götürdü.

2000-ci illərdə Əsəd rejimi ilə Ərdoğan hökuməti arasında yaxın münasibətlər formalaşmağa başladı. Viza rejimi ləğv olundu, ticarət əlaqələri gücləndi.

Suriya müharibəsi və Türkiyənin mövqeyi (2011–2023)

2011-ci ildə Suriyada vətəndaş müharibəsi başladıqdan sonra Türkiyə Əsədin istefasını tələb edən ölkələrdən biri oldu.

Türkiyə Suriya müxalifətinə və Azad Suriya Ordusuna (ASO) açıq dəstək verdi.

Türkiyə, 2016-cı ildən başlayaraq Suriya ərazisində bir neçə anti-terror əməliyyatı keçirdi:
"Fərat Qalxanı" (2016) – İŞİD və YPG/PYD terror təşkilatlarına qarşı həyata keçirildi.
"Zeytun Budağı" (2018) – Afrində PKK/YPG-nin mövqelərinə qarşı əməliyyat aparıldı.
"Barış Pınarı" (2019) – Türkiyə sərhədlərindəki PKK qüvvələrinin zəiflədilməsi məqsədi ilə həyata keçirildi.
"Qalxan və Bahar" əməliyyatları (2020) – İdlibdə Əsəd qüvvələrinə qarşı aparıldı.

Son dövrlərdə münasibətlərin normallaşması cəhdləri

2022-ci ildən başlayaraq Türkiyə və Suriya arasında münasibətlərin normallaşdırılması üçün diplomatik görüşlər keçirildi.

Rusiya və İran bu prosesi vasitəçilik edərək dəstəkləyirdi lakin du dəstək yalnız Moskva və Tehran maraqları daxilindi idi.
Türkiyə, Suriyanın ərazi bütövlüyünə hörmət etdiyini, lakin sərhəd təhlükəsizliyi və qaçqın məsələləri ilə bağlı konkret addımlar gözlədiyini bildirir.

Əsəd hakimiyyəti zamanı əsas mübahisəli məsələlər

Türkiyənin Suriyadakı hərbi mövcudluğu – Əsəd hökuməti bunu işğal kimi qiymətləndirirdi.

Suriya qaçqınları – Türkiyə içərisində bu məsələ ciddi daxili siyasi müzakirə mövzusu idi.

PKK/YPG məsələsi – Türkiyə, ABŞ və bəzi Qərb ölkələrinin Suriyadakı terrorçu qruplaşmalarına dəstəyindən narahatdır.

Bu çərçivədə, Əhməd Şəraanın Türkiyə səfəri iki ölkə arasında yeni səhifə açmaq üçün mühüm addım ola bilər.