BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə keçirdiyi telefon danışığında İsrail ordusunun Suriya və Livandakı hərbi mövcudluğunu azaltmasını və qoşunlarını geri çəkməsini istəyib.
ABŞ və İsrail rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Tramp İsrail ordusunun Suriya ərazisində qalmasının regional gərginliyi artırdığını və daha genişmiqyaslı müharibəyə səbəb ola biləcəyini bildirib.
Məlumata əsasən, ABŞ Prezidenti Netanyahuya "Səni orada istəmirlər. Qüvvələrini geri çəkməli və yenidən yerləşdirməlisən" mesajını çatdırıb.
Trampın Livanla bağlı da eyni mövqeni ifadə etdiyi bildirilir.
Netanyahu isə cavabında İsrailin sərhəd təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Suriya və Livan istiqamətində daimi təhlükəsizlik zonalarına ehtiyac duyduğunu vurğulayıb.
İsrail Baş nazirinin Ofisi telefon danışığından sonra yaydığı açıqlamada sərhəd təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların ABŞ tərəfinin diqqətinə çatdırıldığını təsdiqləyib.
Telefon danışığının Donald Trampın Ankarada keçirilən NATO Zirvəsi çərçivəsində Suriya Prezidenti Əhməd Şara ilə keçirdiyi görüşdən qısa müddət sonra baş tutması diqqət çəkib.
2024-cü ilin dekabrında Bəşşar Əsəd hakimiyyətinin devrilməsindən sonra İsrail ordusu təhlükəsizlik səbəblərini əsas gətirərək Suriyanın cənubunda geniş ərazilərə nəzarəti ələ keçirmişdi.
ABŞ administrasiyası son aylarda Dəməşq və Təl-Əviv arasında yeni sərhəd təhlükəsizliyi sazişinin imzalanmasına vasitəçilik etməyə çalışsa da, tərəflər arasında razılıq əldə olunmayıb.
Məlumata görə, son həftələr Suriyanın cənubunda yerli əhalinin İsrail ordusunun mövcudluğuna qarşı etiraz aksiyaları keçirməsi və bəzi toqquşmaların baş verməsi Vaşinqtonun narahatlığını daha da artırıb.
Diplomatik fəaliyyət Livan istiqamətində də davam edir. İtaliyanın paytaxtı Romada ABŞ, İsrail və Livan nümayəndələri arasında keçirilən görüşdə bir neçə həftə əvvəl əldə olunmuş çərçivə razılaşmasının icrası müzakirə olunub.
Razılaşmaya əsasən, İsrail ordusu Cənubi Livanda nəzarət etdiyi iki pilot bölgədən qoşunlarını çıxarmalı və həmin əraziləri Livan ordusuna təhvil verməlidir.
Bununla yanaşı, İsrail tərəfi geri çəkilmədən əvvəl həmin ərazilərin "Hizbullah"ın silahlı qüvvələri və hərbi infrastrukturundan tam təmizləndiyini təsdiqləmək istədiyini bildirib.
Livan hökuməti isə bu yoxlamanın İsrail tərəfindən deyil, vasitəçi qismində çıxış edən ABŞ ordusu tərəfindən aparılmasını tələb edir və İsrail qoşunlarının çıxarılması üçün dəqiq vaxt cədvəlinin müəyyənləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
