BAKI,AzerVoice, Fərid Mikayılov
İran zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını ölkə xaricinə çıxarmaq niyyətində deyil.
AzerVoice xəbər verir ki, bunu İranın Milli Müdafiə Şurasının yüksək vəzifəli üzvü və İslam İnqilabının Ali Rəhbərinin siyasi müşaviri Əli Şamxani deyib.
Şamxani nüvə danışıqları çərçivəsində Rusiyanın mümkün alternativ kimi təqdim olunmasına toxunaraq, “Zənginləşdirilmiş materialın İran ərazisindən çıxarılması üçün heç bir əsas yoxdur” deyib. Onun sözlərinə görə, İranın nüvə proqramı tamamilə dinc xarakter daşıyır və ölkənin daxili imkanları çərçivəsində həyata keçirilir.
Şamxani qeyd edib ki, 60 faizədək zənginləşdirilmiş uranın həcmi qarşı tərəfin narahatlığı yaranacağı təqdirdə 20 faizə endirilə bilər, lakin bunun üçün qarşılıqlı addımlar atılmalı və Tehrana real güzəştlər təqdim olunmalıdır. O, bu ehtiyatların əsasən mümkün təhlükələrə qarşı önləyici mexanizm və danışıqlar üçün alət rolunu oynadığını vurğulayıb.
Nüvə silahı məsələsinə toxunan Şamxani bildirib ki, İranın belə silahlar istehsal etməsi və ya saxlaması dini baxımdan qadağandır və bu mövqe dəyişməzdir. O, Ali Rəhbər Ayətullah Seyid Əli Xameneinin fətvasına istinad edərək, İranın “üç qırmızı xəttini” bir daha xatırladıb: nüvə silahı axtarmır, axtarmayacaq və heç vaxt ehtiyat toplamayacaq.
Şamxani eyni zamanda qeyd edib ki, zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının bir hissəsi dağıntılar altında qaldığı üçün onların dəqiq həcmi hələlik məlum deyil. Bu səbəbdən Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi ilə təhlükəsizlik riskləri nəzərə alınmaqla texniki qiymətləndirmələr aparılır.
ABŞ-la danışıqlar mövzusunda Şamxani bildirib ki, İran yalnız Vaşinqtonla və yalnız nüvə dosyesi üzrə danışıqlara hazırdır. Onun sözlərinə görə, Avropa ölkələri əvvəlki proseslərdə real təsir imkanlarına malik olmadıqlarını sübut ediblər. Danışıqların təhdid və təzyiq mühitindən uzaq, bərabər şərtlər əsasında aparılmasının vacibliyi vurğulanıb.
Türkiyədə mümkün təmaslara da toxunan Şamxani qeyd edib ki, əvvəlcə dolayı danışıqlar aparıla bilər, razılaşma əldə olunacağı təqdirdə isə birbaşa görüşlərə keçid mümkündür. Bununla yanaşı, danışıqların mövzusu yalnız nüvə məsələsi ilə məhdud qalmalıdır.
Müsahibədə regional təhlükəsizlik və müharibə ehtimalı da diqqət mərkəzində olub. Şamxani bildirib ki, İran hərbi baxımdan istənilən ssenariyə hazırdır, lakin siyasi reallıqlar çərçivəsində hələ də diplomatik çıxış yolları mövcuddur. O, İrana qarşı təhdidlərin ölkəni zəiflətməyəcəyini və bu cür planların uğursuzluğa məhkum olduğunu vurğulayıb.
