BAKI,VOA
Braziliyada keçiriləcək prezident seçkiləri öncəsi Amnesty International-ın keçirdiyi sınaq Facebook-un seçki dezinformasiyasına qarşı nəzarət sistemində ciddi boşluqlar olduğunu üzə çıxarıb.
Təşkilat portuqal dilində 15 seçki reklamı hazırlayıb və onlardan 14-də qəsdən yanlış məlumatlardan istifadə edib. Reklamların 8-i Facebook tərəfindən yayımlanmağa qəbul edilib.
Qəbul edilən reklamlar arasında seçkilərin legitimliyinə şübhə yaradan, səsvermə qaydaları barədə yanlış məlumatlar yayan və hətta ordunun hakimiyyəti ələ keçirməsinə çağırış edən məzmunlar da olub.
Belə reklamlardan birində seçkilərdə iştirakdan imtina etməyə çağırış edilib və səsvermə səviyyəsi 50 faizdən aşağı düşərsə ordunun hakimiyyəti bərpa edəcəyi iddia olunub. Hərbi müdaxiləni təbliğ edən dörd reklamdan üçü Facebook-un yoxlama sistemindən keçib.
Bununla yanaşı, siyasi rəqibləri cinayətkar və ya satqın kimi təqdim edən məzmunların aşkarlanmasında sistemin daha effektiv olduğu bildirilib. Bu kateqoriyaya aid 7 reklamdan 5-i rədd edilib.
Amnesty International reklamları 2026-cı ilin yanvar-may aylarında Facebook və X platformalarında yayılan siyasi məzmunların təhlili əsasında hazırlayıb. Reklamlarda seçkilərin nəticələrinə şübhə yaratmaq, namizədlər və seçki institutları barədə yalan məlumat yaymaq, həmçinin səsvermənin vaxtı və qaydaları haqqında yanlış məlumat vermək kimi üsullardan istifadə olunub.
Sınaq zamanı daha bir boşluq da üzə çıxıb. Təşkilatın istifadə etdiyi hesab təsdiqlənməmiş olub, araşdırmaçılar isə Braziliyada deyil, Londonda olublar. Buna baxmayaraq, onlar reklamları Braziliyada səsvermə hüququ olan şəxsləri hədəfləyərək yerləşdirə biliblər.
Reklamların seçki məzmunlu xüsusi kateqoriyaya aid olduğu barədə tələb olunan məlumatın göstərilməməsi və maliyyələşdirən tərəfin qeyd olunmaması da mümkün olub.
Amnesty International hesab edir ki, bu boşluqlar həm ölkə daxilində, həm də xaricindəki aktorların seçki prosesinə təsir göstərməsi üçün imkan yarada bilər. Braziliyada prezident seçkiləri 4 oktyabr 2026-cı ildə keçiriləcək.
