Nyu-York şəhərinin meri Zöhran Məmdəninin xanımı Rama Dovacinin gələn ay Suriya və Livana etməyi planlaşdırdığı ailəvi səfər ABŞ-ın ən böyük şəhərində ciddi siyasi və təhlükəsizlik böhranına çevrilib. Merin ofisi ilə Nyu-York Şəhər Polis İdarəsi (NYPD) arasında Dovaciyə amerikalı vergi ödəyicilərinin vəsaiti hesabına mühafizə ayrılması, eləcə də Dövlət Departamentinin səyahət xəbərdarlığında ən yüksək təhlükə səviyyəsində göstərdiyi iki ölkəyə amerikalı zabitlərin göndərilməsinin maliyyəti ilə bağlı açıq mübahisə yaranıb. Geniş ictimai müzakirələrdən sonra polis idarəsi bu tələbi qəti şəkildə rədd edib.
- Mamdani Nyu-Yorkda Netanyahunu nə üçün həbs edə bilmir?
- Netanyahu hərbi cinayətkardır - Nyu-York meri
"New York Post" qəzetinin məlumatına görə, əslən suriyalı olan 29 yaşlı amerikalı rəssam Rama Dovaci ailə üzvlərini ziyarət etmək üçün sentyabrın 20-də Suriya və Livana getməyi planlaşdırır. Nəşrə danışan məlumatlı mənbə bu səfərin rəsmi xarakter daşımadığını və Nyu-York şəhər rəhbərliyinin heç bir işi ilə bağlı olmadığını bildirib.
Lakin qalmaqal merin mətbuat katibi Dora Pekiçin açıqlamasından sonra qopub. O bildirib ki, polisin özünün təkidi və tövsiyəsi ilə NYPD-nin mühafizə dəstəsi Dovacini səfərdə müşayiət edəcək. Bu bəyanat uzun çəkməyib; Nyu-York polisi dərhal xəbəri təkzib edərək istintaq missiyaları ilə bağlı olmayan könüllü səfərlər çərçivəsində "4-cü səviyyəli" səyahət xəbərdarlığı tətbiq edilən ölkələrə zabit göndərmədiyini bəyan edib. Bununla da heç bir polis əməkdaşının onunla getməyəcəyi dəqiqləşib.
Siyasi gərginliyi artıran digər məqam isə Məmdaninin sonradan ofis əməkdaşları ilə polis arasında anlaşılmazlığın olduğunu etiraf etməsi olub. Merin mətbuat katibinin dediklərinin polisin mövqeyi ilə üst-üstə düşmədiyi üzə çıxıb və ilkin təəssüratın əksinə olaraq Dovacinin səfər boyu polislər tərəfindən qorunmayacağı rəsmiləşib.
"Səfər etməyin" xəbərdarlığı
Məsələnin həssaslığı marşrutun təhlükə dərəcəsi ilə bağlıdır. ABŞ Dövlət Departamenti həm Suriya, həm də Livanı 4-cü səviyyəyə ("Səfər etməyin") daxil edib və vətəndaşlarına terrorizm, oğurlanma, girov götürülmə, iğtişaşlar və silahlı toqquşma risklərinə görə bu ölkələrə getməməyi tapşırıb. Həmçinin ABŞ 2012-ci ildən bəri Dəməşqdəki səfirliyinin fəaliyyətini dayandırıb və fevral ayında qeyri-vacib hökumət işçiləri ilə ailələrinin bölgədən çıxarılmasına göstəriş verib.
Nyu-York polisinin sabiq komissarı Bill Bratton bildirib ki, şəhər polisinin belə bir missiyaya göndərilməsi ağılsızlıq olardı. O qeyd edib ki, bu addım zabitlərin həyatını təhlükəyə atmaqla yanaşı, mürəkkəb təhlükəsizlik tədbirləri, federal hökumətlə geniş koordinasiya və yüksək maliyyə xərcləri tələb edərdi.
Bundan əlavə, səfərin vaxtı BMT Baş Assambleyasının Nyu-Yorkdakı sessiyaları ilə üst-üstə düşür. Bu dövr onlarla dövlət və hökumət başçısının, eləcə də xarici nümayəndə heyətlərinin şəhərə gəlişi səbəbindən Nyu-York polisinin il ərzində ən gərgin və fövqəladə rejimdə çalışdığı vaxt sayılır.
Yaranan qarşıdurma merin xanımının ictimai statusu ilə bağlı sualları da gündəmə gətirib. Məmdəni əvvəllər Dovacinin seçilmiş rəsmi və ya bələdiyyə işçisi deyil, müstəqil şəxs olduğunu vurğulayırdı. Lakin tənqidçilər bildirirlər ki, yüksək riskli zonaya fərdi səfər üçün vergi ödəyicilərinin hesabına mühafizə tələb etmək şəxsi və ictimai sahə arasındakı sərhədi pozur.
"New York Post"un yazdığına görə, Dovaci ötən ay xaricə etdiyi mühafizəsiz səfərdən sonra bu mühafizəni istəyib. Lakin NYPD ABŞ daxilində verilən mühafizə ilə federal hökumətin səyahəti qadağan etdiyi ölkələrə zabit göndərilməsi arasına aydın sərhəd qoyub.
Nyu-York ştat assambleyasının sabiq üzvü və "Antisemitizmə Qarşı Amerikalılar" təşkilatının təsisçisi Dov Haykind (İsrailə qarşı mövqelərinə görə Məmdani cütlüyünün ən sərt tənqidçilərindən biri) məsələdən istifadə edərək Dovaciyə hücum edib və ən böyük təhlükənin həmin bölgəyə göndəriləcək polislərin üzərinə düşəcəyini bildirib.
Ailə bağları və siyasi çalarlar
Bu səfər Dovaci üçün yad bir bölgəyə getmək demək deyil. Əslən suriyalı olan rəssamın regionla ailə və mədəni bağları var. O, daha əvvəl Beyrutda "Haven for Artists" təşkilatı ilə ikiaylıq sənət rezidenturasında olub və müharibə illərindən sonra Dəməşqə qayıdışı ilə bağlı 2019-cu ildə dərc olunmuş müsahibəsinə əsasən, orada "Face to Face" adlı fərdi sərgi açıb.
Lakin onun ictimai-siyasi fəaliyyəti səfərə ailə çərçivəsindən kənar mənalar qazandırıb. Dovacinin sənət əsərləri və açıq çıxışları Fələstin məsələsinə toxunur, İsrailin siyasətini tənqid edir. Ərinin mer seçilməsindən bəri onun sosial media paylaşımları da diqqət mərkəzindədir.
Nəticədə mövcud qalmaqalda iki fərqli müstəvi toqquşub: Nyu-York merinin xanımının yüksək riskli zonaya fərdi səfəri zamanı təhlükəsizliyinə kimin cavabdeh olması məsələsi və cütlüyün İsrail ilə Yaxın Şərqə baxışları ətrafında gedən siyasi mübarizə. Mer üçün ən narahatedici məqam isə xanımının səfərindən daha çox, öz ofisi ilə şəhər polisi arasında yaranan açıq ziddiyyət oldu. Təhlükəsizlik tələbi kimi başlayan məsələ tezliklə yeni administrasiyanın daxili intizamı və şəhər rəhbərliyinin polisin peşəkar qərarlarına təsir dairəsi üçün ciddi sınağa çevrildi.
