Ərəb dünyasında ürək-damar xəstəliklərindən ölüm sayı artıb
Ərəb ölkələrində ürək-damar xəstəlikləri ölüm hallarının əsas səbəblərindən biri olaraq qalır. Bir tərəfdən yüksək təzyiq və xolesterinlə mübarizədə mühüm irəliləyiş əldə edilib, digər tərəfdən piylənmə və diabetin artması xəstəliyin gələcək yükünü yenidən ağırlaşdırır.
Ramazan orucu bağırsaq bakteriyalarına necə təsir edir?
Bədənimizdə trilyonlarla mikroorqanizm yaşayır və onlar bizim sağlamlığımızın görünməz qəhrəmanlarıdır. Bəs, Ramazan orucu bu nəhəng "bakteriya krallığına" necə təsir edir? Elmi tədqiqatlar göstərir ki, oruc bağırsaqlarımızı yeniləmək üçün möhtəşəm bir fürsətdir, lakin burada kiçik bir sirr var: sistemi sıfırlamaq üçün təkcə ac qalmaq bəs etmir!
Qışda Ramazan: sağlam oruc üçün düzgün qidalanma və planlama
Qış mövsümünə təsadüf edən Ramazan ayı sağlamlıq və qidalanma baxımından xüsusi planlama tələb edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə həzm sistemi həssas olan şəxslər, o cümlədən qıcıqlanmış bağırsaq sindromundan (İBS) əziyyət çəkənlər üçün mərhələli hazırlıq və düzgün qida seçimi böyük əhəmiyyət daşıyır. Klinik dietoloq Amal Althayed Ramazandan əvvəl “ağıllı və mərhələli hazırlığın” vacibliyini vurğulayır. O, oruc başlamazdan 1–10 gün əvvəl axşam yeməyini tədricən gecikdirməyi və gündüz porsiyalarını azaltmağı tövsiyə edir. Bu üsul orqanizmin bioloji saatının və həzm sisteminin yeni rejimə uyğunlaşmasına kömək edir.
İngiltərədə sağlam qidalanma problemləri artmaqdadır
İngiltərədə aparılan yeni araşdırma, restoran və kafelərin menyularına əlavə edilən kalori etiketlərinin obezliklə mübarizədə nəzərdə tutulduğu qədər effektiv olmadığını ortaya qoyub. 2022-ci ildə İngiltərə böyük restoranlar, kafe və fast food şəbəkələrinin menyularında kalori etiketlərini göstərmələrini məcburi etmişdi. Məqsəd, istehlakçıları daha sağlam seçimlərə yönəltmək idi.
Dietik içkilər qaraciyər xəstəlikləri riskini artırır
Yeni bir araşdırma göstərir ki, şəkərli və süni dadlandırıcılarla hazırlanmış diyet içkilər qaraciyər sağlamlığı üçün zərərlidir. Araşdırmaya görə, gündə yalnız bir qutu belə içmək, metabolik disfunksiya ilə əlaqəli qaraciyər yağlanması xəstəliyi (MASLD) riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Əzələləri qoruyaraq arıqlamaq - mütəxəssis tövsiyələri
Braziliyanın Nove de Julho Xəstəxanasının idman həkimi Pablius Braqa və San Paulo Universitetinin endokrinoloqu Elaine Dias, arıqlama zamanı əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün balanslaşdırılmış pəhriz və məşq strategiyalarının vacibliyini vurğulayıb. Dias, bədənin kalori çatışmazlığında əzələni “lüks” kimi görüb parçalaya biləcəyini, bunun maddələr mübadiləsini yavaşlatdığını və “yo-yo pəhriz” riskini artırdığını qeyd edib. X platformasında yayılan məlumatlar, əzələ qorunmasının uzunmüddətli sağlamlıq və fiziki dözümlülük üçün əhəmiyyətini dəstəkləyir.
Mütəxəssislərdən tövsiyə - məşq öncəsi ən yaxşı qida seçimi
banan kalium, karbohidrat və maqnezium kimi qida maddələri ilə zəngindir və məşq üçün ideal qəlyanaltıdır. Klivlend Klinikasına görə, bir bananda 451 mq kalium var ki, bu da gündəlik tövsiyə olunan miqdarın əhəmiyyətli hissəsidir. Kalium krampların, yorğunluğun və ürək ritm problemlərinin qarşısını alır. Nyu-York Universitetinin idman dietoloqu Amy Stephens, “Banan məşq performansını artıran kalium və karbohidratlarla doludur,” – deyib. Bir bananda 27 qram karbohidratın olması uzunmüddətli idmançılar üçün dözümlülüyü artırır. Harvard Tibb Məktəbi isə bananın maqneziumla ürək-damar və beyin sağlamlığını dəstəklədiyini qeyd edir.
Yuxunu yaxşılaşdırmaq üçün əsas qidalanma qaydaları açıqlanıb
Maxan vurğulayıb ki, əksər dietoloqlar yuxudan əvvəl karbohidrat qəbulunu məsləhət görmür. Lakin bəzi araşdırmalar göstərir ki, karbohidratla zəngin axşam yeməkləri insanın daha tez yuxuya getməsinə kömək edə bilər. Yağlı qidalarla bağlı da ziddiyyətli nəticələr var: bir tərəfdən yağlı yemək daha doydurucu olduğu üçün sakit yuxunu dəstəkləyə bilər, digər tərəfdən isə yüksək yağlı pəhrizlər yuxunun müddətini azalda bilər.
Ürək sağlamlığını qorumağın 5 əsas yolu
Kardioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, ürəyin sağlam qalması üçün yalnız vaxtaşırı yoxlanmaq kifayət etmir — gündəlik həyat tərzi seçimlərimiz həyatımızın taleyini müəyyən edə bilər.
