Hörmüz boğazında gəmiçilik müharibədən əvvəlki səviyyədən kəskin aşağı düşüb
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin şəkildə azalıb və cümə günü yalnız iki gəminin boğazdan keçdiyi müəyyən edilib. Gəmilərdən biri İranın ərazi sularına daxil olan taxıl daşıyan gəmi, digəri isə əks istiqamətdə hərəkət edən boş quru yük gəmisi olub. Bundan başqa, boş mayeləşdirilmiş neft qazı daşıyan tanker də boğazdan keçərək Fars körfəzinə daxil olub. Cümə günü boğazdan xam neft daşıyan heç bir gəmi keçməyib. Cümə axşamı doqquz gəminin keçməsi əvvəlki gündəki beş gəmidən çox olsa da, avqust ayının gündəlik orta göstəricisindən aşağıdır. Müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından gündəlik 130-dan çox gəmi keçirdi. Mütəxəssislər İranın boğazda gəmiçiliyi məhdudlaşdırmaq imkanını ABŞ-la aparılan danışıqlarda əsas təsir vasitələrindən biri hesab edirlər.
İran ABŞ-nin Hörmüz boğazında gəmilərin sərbəst hərəkəti ilə bağlı iddiasını rədd edib
İran Silahlı Qüvvələri ABŞ-nin Hörmüz boğazında gəmilərin adi qaydada hərəkət etməsi barədə açıqlamalarını rədd edib. Tehran strateji su yolunun İranın tam idarəçiliyi və nəzarəti altında olduğunu bildirib. İranın Xatəmül-Ənbiya Mərkəzi Qərargahı heç bir ticarət gəmisinin İranın icazəsi olmadan təhlükəsiz keçə bilməyəcəyini açıqlayıb. Bu qaydanın neft daşıyan gəmilərə də şamil olunduğu vurğulanıb. İran boğazdan keçidin ölkənin Silahlı Qüvvələrinin nəzarəti altında həyata keçirilməsində israrlıdır. ABŞ isə Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edildiyini bildirir. Tərəflərin ziddiyyətli açıqlamaları strateji su yoluna nəzarətlə bağlı gərginliyin davam etdiyini göstərir. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji daşımaları baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti son həftənin ən aşağı səviyyəsinə düşüb
Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayı son bir həftənin ən aşağı səviyyəsinə enib. Kpler məlumatlarına görə, çərşənbə axşamı boğazda cəmi 8 gəmi qeydə alınıb. Bu göstərici əvvəlki 10 günün gündəlik orta göstəricisi olan 12 gəmidən xeyli aşağıdır. Müqayisə üçün, İranın boğazı bağlamasından əvvəl bu marşrutdan gündə 130-140 gəmi keçirdi.
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin azalıb
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti həftəsonu kəskin azalıb. Dəniz nəqliyyatını izləyən məlumatlara görə, keçidlərin sayı cümə günü 15-dən bazar günü 6-ya enib. 17 gəminin İranın birtərəfli müəyyən etdiyi marşrutdan istifadə etdiyi bildirilib. Daha 10 gəminin hansı marşrutla hərəkət etdiyi müəyyən edilməyib. Gəmi hərəkətinin azalması bölgədə təhlükəsizlik narahatlıqlarının artdığı vaxtda baş verib. Eyni dövrdə Bab əl-Məndəb boğazında 116 keçid qeydə alınıb. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji daşımaları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
May ayından bəri Hörmüz boğazından keçən 1000-dən çox gəmiyə dəstək göstərilib - CENTCOM
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı may ayının əvvəlindən bəri Hörmüz boğazından keçən 1000-dən çox gəmiyə dəstək göstərdiyini açıqlayıb. CENTCOM bildirib ki, ABŞ qüvvələri yüksək hazırlıq vəziyyətindədir və kommersiya gəmilərinə dəstək verməyə davam edir. Hörmüz boğazı dünya neft tədarükünün təxminən 20 faizinin keçdiyi strateji su yoludur. ABŞ bu marşrutda gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə yardım etdiyini vurğulayıb. Açıqlama CENTCOM nümayəndəsinin verdiyi müsahibədə səsləndirilib. ABŞ qüvvələrinin bölgədə əməliyyat hazırlığını qoruduğu bildirilib.
Dərin qeyri-müəyyənlik... Tehranda qərar qəbuletmə aparatı dağılıbmı?
İran və ABŞ arasında qarşıdurmanın yenidən kəskinləşməsi fonunda strateji diqqət nüvə proqramından Hörmüz boğazına yönəlib. Hazırkı mərhələdə əsas sual İranın uranı zənginləşdirib-zənginləşdirməyəcəyi deyil, Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmiçilik üçün təhlükəsiz və fasiləsiz açıq qalıb-qalmayacağıdır. Münaqişənin əvvəlki mərhələsində diplomatik səylər İranın nüvə proqramı, uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsi, beynəlxalq yoxlamalar, sanksiyaların yumşaldılması və Tehranın yeni məhdudiyyətləri qəbul edib-etməməsi ətrafında cəmləşirdi. Lakin hərbi əməliyyatların yenidən başlaması ilə strateji ağırlıq mərkəzi dəyişərək Hörmüz boğazına keçib.
Tramp ABŞ-ın Hörmüz boğazına nəzarət edəcəyini və bunun üçün ödəniş alacağını bildirib
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi ilə bağlı açıqlama verib. O, ABŞ-ın bu strateji su yolunun qorunmasında əsas rol oynaya biləcəyini bildirib. Tramp bu fəaliyyətə görə digər ölkələrdən maliyyə ödənişi alınmalı olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün böyük məsrəflər çəkir. Son günlər ABŞ və İran qüvvələri arasında Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik artıb. Bu su yolu qlobal enerji daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.
Hörmüz boğazında gəmi keçidləri azalmaqda davam edir
Dəniz nəqliyyatını izləyən Kpler şirkətinin məlumatına görə, Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti ikinci gündür azalır. İyulun 9-da boğazdan 22 gəmi keçidi qeydə alınıb ki, bu da əvvəlki günlə müqayisədə aşağı göstəricidir. Şirkət bildirib ki, iyulun 7-dən sonra heç bir gəmi yeni hücuma məruz qalmadığı üçün fəaliyyət əsasən aşağı riskli olaraq qalır. Operatorlar İran marşrutuna üstünlük verirlər, Oman istiqamətində isə cəmi bir keçid baş verib. Hörmüz boğazındakı hərəkətlilik qlobal enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir. Bölgədə gərginliyin artması neft və qaz təchizatında əlavə risklər yarada bilər.
Fransa Hörmüzə alternativ neft yolu kimi Suriyanı araşdırır
Fransa Körfəz neftinin daşınması üçün Hörmüz boğazına alternativ marşrut kimi Suriyanın imkanlarını araşdırır. Xarici işlər naziri Jan-Noel Barro enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün müxtəlif nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasının vacibliyini bildirib. Onun sözlərinə görə, məqsəd qlobal bazarların hər hansı bir marşrutdakı məhdudiyyətlərdən asılılığını azaltmaqdır. Fransa rəhbərliyi Hörmüz boğazındakı gərginlik fonunda alternativ enerji yollarının hazırlanmasını prioritet hesab edir. Prezident Emmanuel Makronun Suriyaya son səfəri də iki ölkə arasında əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi ilə yadda qalıb.
İran Hörmüz boğazından keçən gəmilərə xəbərdarlıq edib
İran Hörmüz boğazından keçən gəmilərə rəsmi marşrutlardan istifadə etmələri ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahı müəyyən olunmuş qaydalara əməl etməyən gəmilərə qarşı qəti tədbirlər görüləcəyini açıqlayıb. Xəbərdarlıq bir gəminin təsdiqlənməmiş marşrutdan istifadə edərkən dayazlığa oturması barədə məlumatdan sonra verilib. İran rəsmiləri boğazda gəmiçilik qaydalarına ciddi riayət olunmasını tələb edirlər. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biridir. Buna görə də bölgədə baş verən hər bir hadisə beynəlxalq diqqətlə izlənilir. Gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı vəziyyət nəzarətdə saxlanılır.
Hörmüz boğazında qalan gəmi ilə bağlı adı hallanan Məhəmməd Hüseyn Şamxani kimdir?
Hörmüz boğazında hərəkətsiz qalan "Arista" gəmisi ilə bağlı yeni məlumatlar yayılıb. Dəniz daşımalarını izləyən qurumlar gəminin mart ayından bəri eyni ərazidə olduğunu bildirirlər. Məlumata görə, gəmi İranın neft daşıma sahəsində fəaliyyət göstərən iş adamı Məhəmməd Hüseyn Şamxaninin idarə etdiyi fəaliyyət şəbəkəsi ilə əlaqələndirilir. ABŞ və Avropa İttifaqı Şamxanini İran və Rusiyanın kölgə neft daşımaları şəbəkəsində mühüm rol oynamaqda ittiham edir. Gəminin son günlərdə deyil, aylar əvvəl hərəkətsiz qaldığı qeyd olunur. Hadisə Hörmüz boğazında təhlükəsizlik və gəmiçiliklə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Boğaz qlobal enerji daşımalarının əsas keçid məntəqələrindən biri hesab olunur.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı: İran Hörmüz boğazına nəzarət etmir
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Hörmüz boğazına nəzarət etmədiyini bildirib. Açıqlamaya görə, ABŞ qüvvələri bölgədə vəziyyəti izləməyə davam edir. Məqsəd beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Bəyanat İranın boğazın bağlandığını elan etməsindən sonra verilib. Tehran qərarını Livandakı hadisələrlə əlaqələndirmişdi. ABŞ tərəfi isə gəmi hərəkətinin davam etdiyini vurğulayır. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biridir. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.
