Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik artır
ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı qarşılıqlı bəyanatlar davam edir. Tərəflər sərt ritorikaya baxmayaraq, vasitəçilər vasitəsilə əlaqələrini saxlayırlar. İran dövlət mediası yeni ali rəhbər Müctəba Xameneiyə aid olduğu bildirilən bəyanatı yayımlayıb. Beynəlxalq Böhran Qrupunun eksperti Əli Vaiz qisas çağırışlarının daha çox daxili auditoriyaya yönəldiyini bildirib. Onun fikrincə, diplomatik səylər yeni müharibənin qarşısını almağa xidmət edir. Ekspert Donald Trampın atəşkəslə bağlı açıqlamasının danışıqları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Bununla yanaşı, o hesab edir ki, hər iki tərəf nəzarətdən çıxacaq eskalasiyadan yayınmağa çalışır. Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi isə diqqət mərkəzində qalır.
Vaşinqtonun əlində hansı real təsir vasitələri var?
Beynəlxalq Böhran Qrupunun təhlilçisi Devid Vuds ABŞ-ın İsrailə təsir imkanları ilə bağlı maraqlı qiymətləndirmə aparıb. O bildirib ki, Vaşinqtonun əlində yalnız diplomatik bəyanatlar və telefon danışıqları deyil, daha təsirli vasitələr də mövcuddur. Təhlilçinin fikrincə, silah tədarükünün məhdudlaşdırılması, kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmaması və ya raketdən müdafiə sahəsində dəstəyin azaldılması kimi addımlar İsrail tərəfindən daha ciddi qəbul edilə bilər. Vuds hesab edir ki, əsas məsələ ABŞ administrasiyasının bu imkanlardan istifadə etməyə siyasi iradə göstərib-göstərməyəcəyidir. Onun sözlərinə görə, İsrail və İran arasında son qarşıdurma fonunda Vaşinqtonun atacağı addımlar regiondakı təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərin gələcəyinə mühüm təsir göstərə bilər.
Trampın normallaşma planı yeni müzakirələr yaratdı
ABŞ-ın Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqdə “İbrahim Razılaşmaları” çərçivəsini genişləndirmək təşəbbüsü ilə bağlı yeni qiymətləndirmələr səsləndirilib. Beynəlxalq Böhran Qrupunun analitiki Əli Vaez hesab edir ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Misir, Türkiyə və Pakistan kimi ölkələrin İsraillə normallaşma prosesinə cəlb olunması hazırkı geosiyasi şəraitdə real görünmür. Analitikə görə, bir çox regional dövlətlər üçün İsraillə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsi İranla deyil, Fələstin dövlətçiliyi ilə bağlı perspektivlərdən asılıdır. O, həmçinin Trampın bu mövzunu gündəmdə saxlamasının əsasən ABŞ daxili siyasəti ilə əlaqəli olduğunu bildirib.
