Hörmüz boğazı ilə bağlı Omanla danışıqlar davam edir - İsmayıl Bəqai
İran Omanla Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların davam etdiyini açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai boğazın bağlı qalmasına görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edib. Tehran beynəlxalq gəmiçiliyin ABŞ-nin fəaliyyəti nəticəsində zərər gördüyünü iddia edir. İran həmçinin ABŞ və İsraili bölgədə hərbi gərginliyi artırmaqda günahlandırıb. Vaşinqton və Təl-Əviv bu açıqlamalara hələlik cavab verməyiblər.
Dərin qeyri-müəyyənlik... Tehranda qərar qəbuletmə aparatı dağılıbmı?
İran və ABŞ arasında qarşıdurmanın yenidən kəskinləşməsi fonunda strateji diqqət nüvə proqramından Hörmüz boğazına yönəlib. Hazırkı mərhələdə əsas sual İranın uranı zənginləşdirib-zənginləşdirməyəcəyi deyil, Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmiçilik üçün təhlükəsiz və fasiləsiz açıq qalıb-qalmayacağıdır. Münaqişənin əvvəlki mərhələsində diplomatik səylər İranın nüvə proqramı, uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsi, beynəlxalq yoxlamalar, sanksiyaların yumşaldılması və Tehranın yeni məhdudiyyətləri qəbul edib-etməməsi ətrafında cəmləşirdi. Lakin hərbi əməliyyatların yenidən başlaması ilə strateji ağırlıq mərkəzi dəyişərək Hörmüz boğazına keçib.
Qətər Hörmüz boğazında BƏƏ tankerlərinə hücumu pisləyib
Qətər Hörmüz boğazında BƏƏ-yə məxsus iki neft tankerinə edilən hücumu pisləyib. Doha hadisəni beynəlxalq gəmiçilik təhlükəsizliyinə və qlobal enerji təchizatına təhdid kimi qiymətləndirib. Qətər İranı regional təhlükəsizliyi pozan fəaliyyətləri dayandırmağa çağırıb. Nazirlik beynəlxalq hüquqa və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsinə əməl edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. BƏƏ daha əvvəl hücum nəticəsində bir Hindistan vətəndaşının öldüyünü, səkkiz ekipaj üzvünün yaralandığını açıqlayıb. Hörmüz boğazındakı gərginlik enerji daşımaları və beynəlxalq gəmiçilik üçün risk yaradır. Körfəz ölkələri hadisə ilə bağlı narahatlıqlarını bildirirlər.
BƏƏ İranın Hörmüz boğazında iki tankerə hücumunu qətiyyətlə pisləyib
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Hörmüz boğazında ölkəyə məxsus "Mombasa" və "Al Bahiyah" neft tankerlərinə İran tərəfindən qanadlı raketlərlə həyata keçirilən hücumu ən sərt şəkildə pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda bildirilir ki, hücum tankerlər Hörmüz boğazının cənub dəniz marşrutu ilə Oman ərazi sularından keçərkən baş verib və İran tərəfindən buraxılan iki qanadlı raketlə həyata keçirilib.
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı Hörmüz boğazında rüsumlara qarşı çıxıb
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı Hörmüz boğazında keçidlər üçün rüsum və ödənişlərin tətbiq edilməsinə qarşı çıxıb. Təşkilat beynəlxalq hüquqa əsasən, beynəlxalq gəmiçilik üçün istifadə olunan boğazlardan keçidə görə məcburi ödənişlərin qanuni əsasının olmadığını bildirib. Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı dəniz yollarının azad istifadəsini dəstəklədiyini açıqlayıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Boğazdan keçid üçün ödəniş tətbiqi beynəlxalq ticarətə təsir göstərə bilər. Təşkilatın açıqlaması ABŞ-ın mümkün ödəniş planları ilə bağlı müzakirələr fonunda səslənib. Beynəlxalq ictimaiyyət Hörmüz boğazındakı vəziyyəti diqqətlə izləyir.
Çin Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz keçidə çağırış edib
Çin Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz gəmiçilik rejiminin bərpa edilməsinin vacibliyini bildirib. Pekin bu su yolunun beynəlxalq naviqasiya üçün əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyi tərəfləri məsələni düzgün şəkildə həll etməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında bölgədə artan gərginlik fonunda verilib. İran daha əvvəl boğazdan keçən gəmilər üçün yeni ödənişlərin tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Pekin və digər dost ölkələr üçün xüsusi yanaşmanın olacağı bildirilib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut olduğundan burada baş verən dəyişikliklər dünya bazarlarına təsir göstərə bilər.
CENTCOM: ABŞ İran limanına yönələn gəmini raket zərbəsi ilə dayandırdığını açıqlayıb
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, İran limanına doğru hərəkət edən Qambiya bayraqlı "Lian Star" yük gəmisi ABŞ qüvvələrinin müdaxiləsi nəticəsində dayandırılıb. Rəsmi məlumata görə, gəmi beynəlxalq sularda hərəkət edərkən ona 20-dən çox xəbərdarlıq edilib, lakin ekipaj bu çağırışlara əməl etməyib. Nəticədə ABŞ hərbi təyyarəsi gəminin mühərrik bölməsinə raket zərbəsi endirib və gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb. Vaşinqton eyni zamanda bildirib ki, İranla qüvvədə olan atəşkəs dövründə tətbiq edilən blokada tədbirlərinin icrası çərçivəsində indiyədək bir neçə ticarət gəmisi dayandırılıb və çoxsaylı gəmilər marşrutlarını dəyişməyə məcbur edilib.
"Lian Star" gəmisinin taleyi necə olacaq?
ABŞ rəsmisinin verdiyi məlumata görə, İran limanlarından birinə daxil olmağa çalışan daha bir ticarət gəmisi ABŞ hərbi qüvvələri tərəfindən dayandırılıb. Bildirilir ki, Qambiya bayrağı altında üzən "Lian Star" adlı yük gəmisi ABŞ qüvvələrinin dəfələrlə etdiyi xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq İran limanına doğru hərəkətini davam etdirib. Nəticədə Oman körfəzində ABŞ hərbi təyyarələrinin müdaxiləsi ilə gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb. Hadisə Vaşinqton və Tehran arasında dəniz nəqliyyatı, sanksiyalar və regional təhlükəsizlik ətrafında davam edən gərginliyin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.
Tramp İran üçün yeni şərtlər açıqladı: Hörmüz boğazı tam açılmalıdır
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma üçün Vaşinqtonun əsas şərtlərini açıqlayıb. Trampın sözlərinə görə, Tehran nüvə silahı əldə etməyəcəyinə dair öhdəlik götürməli, Hörmüz boğazını hər iki istiqamətdə sərbəst şəkildə açmalı, boğazda qalan minaları təmizləməli və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı tələbləri yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti bildirib ki, bu addımlar qarşılığında Vaşinqton İran limanlarına tətbiq edilən dəniz blokadasını ləğv etməyə hazırdır. Bəyanat ABŞ–İran danışıqlarında mümkün razılaşma çərçivəsinin formalaşdığı bir dövrdə diqqət çəkən siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir.
