BAKI,VOA
Türkiyənin Xarici İşlər naziri Hakan Fidan regional böhranların həllinin yalnız region ölkələrinin özləri tərəfindən həyata keçirilə biləcəyini vurğulayaraq, sabitlik və inkişafın təmin olunması üçün birgə əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib.
O, Türkiyədə keçirilən Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində təşkil olunan mətbuat konfransında aydınlıq gətirib ki, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Pakistanın iştirakı ilə keçirilən görüşlərdə regionda sülh və sabitliyi dəstəkləmək üçün atılacaq addımlar, həmçinin energetika, iqtisadiyyat, texnologiya, səhiyyə və müdafiə sahələrində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Nazir hədəfin regional məsələlərlə bağlı praktiki həll yollarına nail olmaq olduğunu təsdiqləyib.
Qəzza ilə əlaqədar olaraq Fidan qeyd edib ki, görüşlərdə sülh planı və onun icra mərhələsi ələ alınıb. O, mövcud çağırışlar fonunda bu planla bağlı qərarların, baxışların və mexanizmlərin çatdığı səviyyənin müzakirə edildiyini diqqətə çatdırıb.
VOA xəbər verir ki, konfrans zamanı "Əl-Cəzirə " müxbiri Kamal Öztürkün regional böhranlarla bağlı sualına cavab verən Fidan bildirib ki, bu dörd ölkə regionda təmsilçilik gücünə malikdir və onlar öz problemlərinin həlli üçün praktiki addımları hərəkətə keçirməyə çalışırlar. O, Qəzza, Livan və İrandakı böhranların, parçalanmaların yaratdığı münaqişələr və qeyri-sabitlik işığında region ölkələrinin əməkdaşlığına olan ehtiyacı qabartdığını qeyd edib.
Fidan bu kontekstdə: "Türkiyə İsrail deyil" deyərək, Türkiyənin böhranları alovlandırmaq əvəzinə, onları söndürməyə və sabitliyə nail olmağa çalışdığına işarə edib.
Həmçinin o, Pakistanın vasitəçiliyi ilə İran və ABŞ arasında aparılan danışıqların həlledici mərhələyə çatdığını bildirib. Nazir tərəflərin dialoqu real bir iradə ilə davam etdirdiklərini və yeni bir müharibənin alovlanmasından duyulan beynəlxalq narahatlıq fonunda Türkiyənin lazımi dəstəyi verməyə çalışdığını qeyd edib.
Həllini gözləyən böhranlar
Fidan beşinci ilinə daxil olan Rusiya-Ukrayna müharibəsinin artıq bitməli olduğunu, müharibənin böyük bədəllər doğurduğunu və heç bir tərəfin maraqlarına xidmət etmədiyini vurğulayıb. O, dünyanın digər məsələlərlə məşğul olması səbəbindən Qəzza ilə yanaşı, Ukrayna faylına da marağın azalması barədə xəbərdarlıq edib.
Livanla bağlı məsələdə Fidan müharibə şəraitində ölkəsinin Livanla həmrəy olduğunu təsdiqləyib. O, gərginliyin artmasının bir milyondan çox insanın didərgin düşməsinə səbəb olduğunu, regional və beynəlxalq ictimai rəyin təkcə humanitar səbəblərə görə deyil, həm də bu inkişafların sabitliyə göstərə biləcəyi təsirlərə görə böyük narahatlıq içində olduğunu qeyd edib. Fidan İsrailin yeni faktlar tətbiq etməyə çalışdığını və buna icazə verilməməli olduğunu bildirib.
Eyni kontekstdə Fidan "vasitəçi güclər" (middle powers) adlandırdığı dövlətlərin rolunun əhəmiyyətini vurğulayıb. O, böyük güclərin mövqeyindən qaynaqlanan boşluğun bu ölkələrin bir araya gəlməsini, fikir mübadiləsi aparmasını və böhranların həlli üçün öz aralarında koordinasiya yaratmasını zəruri etdiyini bildirib.
Nazir Türkiyənin bu ölkələrdən bir çoxu ilə, o cümlədən Yaponiya, Koreya və Avstraliya, habelə Böyük Britaniya, Fransa və Kanada kimi Qərb ölkələri ilə əlaqələrinin olduğunu aydınlaşdırıb. O qeyd edib ki, aralarındakı əməkdaşlıq artıq təkcə ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmır, həm də regional və qlobal böhranlarla mübarizəni əhatə edir.
Fidan bu ölkələrin bir araya gəlməklə təkcə ikitərəfli əlaqələrə deyil, həm də regional və qlobal problemlərin həllinə töhfə verə biləcəklərini qeyd edib. Bu reallığın intensiv koordinasiya, ünsiyyət və fikir mübadiləsi tələb etdiyini deyən nazir, böhranların bir-birinə qarışması və qarşılıqlı təsiri fonunda konkret həll yollarına nail olmağın vacibliyini vurğulayıb.
