BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
İraqda Suriya, suriyalılar və Dəməşqin yeni hakimiyyətinin siyasəti barədə sürətlə yayılan şayiələr sadəcə sosial şəbəkələrin çoxluğu ilə izah oluna biləcək adi informasiya dalğası deyil. Müşahidəçilərə görə, bunlar qonşu ölkədəki siyasi dəyişikliyə - Əsəd rejiminin çökməsinə və İrandan məsafəli, Ankaraya yaxın yeni rəhbərliyin hakimiyyətə gəlməsinə etiraz edən yerli qüvvələr tərəfindən məqsədli şəkildə təşkil olunan informasiya kampaniyası təsiri bağışlayır.
Bu prosesdən xüsusilə İranla siyasi xətt üzrə eyni istiqamətdə olan şiə partiyaları və silahlı qruplar narahatdır. Rəsmi Bağdadın Suriya ilə əlaqələri normallaşdırmağa hazır olduğunu göstərməsi, hətta təhlükəsizlik sahəsində ehtiyatlı da olsa real addımlar atması həmin qrupların narazılığını daha da artırıb.
Belə vəziyyətdə dezinformasiya və şayiələr İraq ictimaiyyətində mənfi rəy yaratmaq və iki ölkə arasında yaxınlaşma prosesini ləngitmək üçün istifadə edilən effektiv psixoloji-siyasi vasitəyə çevrilib.
İraq informasiya məkanında yayılan iddialar əsasən üç istiqaməti əhatə edir:
Dəməşqin İŞİD üzvlərinin İraqa keçməsinə şərait yaratdığı;
narkotiklərin, xüsusilə psixotrop maddələrin Suriya sərhədindən ölkəyə daxil olmasına göz yumulduğu;
İraqda yaşayan suriyalıların ucuz işçi qüvvəsi kimi “iraqlıların işlərini əlindən aldığı” və guya müxtəlif cinayət və əxlaqsızlıq hallarında iştirak etdiyi.
Son dezinformasiya dalğası yeni Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəraanı hədəfə aldı. Sosial şəbəkələrdə guya İraqda bir suriyalının prezident Şəraanı təriflədiyi videoya görə edama məhkum edilməsi barədə yalan xəbər yayıldı. İraq Ali Məhkəmə Şurası məlumatı tam şəkildə təkzib edərək bildirdi ki, həmin şəxs prezidentin adını deyil, İŞİD terrorçularını və qətliamları tərənnüm etdiyi üçün məhkum olunub. Məhkəmə həmçinin bildirib ki, hökm hələ qüvvəyə minməyib və kassasiya tərəfindən araşdırılacaq.
Bütün bu kampaniyalara baxmayaraq, Baş nazir Məhəmməd Şiə əs-Sudani hökuməti Suriyanın yeni hakimiyyəti ilə münasibətləri praqmatik əsasda davam etdirir. Rəsmi Bağdad qonşu ölkələrlə ziddiyyətləri minimuma endirməyə, regionda əməkdaşlıq çərçivəsi qurmağa və qarşılıqlı faydaya əsaslanan əlaqələr yaratmağa çalışır.
Hazırkı mərhələdə İraq üçün Suriya ilə əməkdaşlığın əsas məqsədi təhlükəsizlikdir. İŞİD-in sərhəd boyunca qalıqlarına nəzarət, narkotik qaçaqmalçılığı ilə mübarizə və kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılması iki ölkəni əməkdaşlığa vadar edən ən ciddi amillər sayılır. Buna görə də əlaqələr daha çox xüsusi xidmət orqanları səviyyəsində koordinasiya olunur.
İraqın xarici işlər naziri Fuad Hüseyn dəfələrlə bildirib ki, Suriya sərhədinə yaxın bölgələrdə hələ də İŞİD qrupları mövcuddur və bu, İraq üçün birbaşa təhlükədir. O, həmçinin qeyd edib ki, Suriya cəmiyyətinin bütün komponentlərini bir araya gətirən inklüziv siyasi model formalaşmalıdır, əks halda bu vakuumdan xarici qüvvələr istifadə edə bilər.
Suriya siyasi və təhlükəsizlik baxımından hələ tam sabitləşməsə də, İraq keçmiş təcrübəsini nəzərə alaraq, əməkdaşlığı təhlükəsizlik zərurəti kimi görür. 2014-cü ildə İŞİD-in Suriya ərazisindən istifadə edərək İraq torpaqlarını işğal etməsi Bağdad üçün hələ də ciddi xəbərdarlıq kimi qalır.
Nəticə etibarilə, informasiya təzyiqlərinə baxmayaraq, Bağdad–Dəməşq xəttində yaxınlaşma prosesi ləng, lakin sabit şəkildə davam edir və tərəflər praqmatizm və birgə təhlükəsizlik maraqları əsasında qarşılıqlı anlaşma məkanını genişləndirməyə çalışır.
