BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi

Fransanın daxili işlər naziri Loran Nunyezin əlcəzairli həmkarı Səid Səyudun dəvəti ilə Əlcəzairə etdiyi iki günlük (bazar ertəsi və çərşənbə aqşamı) səfərin nəticələri barədə qəti hökm vermək hələ tez ola bilər. Lakin Fransanın rəsmi dairələrinin qənaətinə görə, bu səfər keçən il ən pis dövrünü yaşayan iki ölkə arasındakı "münasibətlər divarında bir dəlik aça bilib".

Münasibətlərin yumşalmasına təsir edən 3 əsas amil

Fransa tərəfinin təhlillərinə görə, gərginliyin azalmasında üç mühüm amil rol oynayıb:

Bruno Rotayonun gedişi: Fransanın sağçı "Respublikaçılar" partiyasının sədri Bruno Rotayonun Sebastyan Lokornu hökumətindən ayrılması. Mənbələr bildirir ki, Rotayo Əlcəzairlə münasibətləri özünün seçki kampaniyasına çevirmişdi; o, Əlcəzairin tələbləri qarşısında əyilməyən "dəmir iradəli" lider imici yaratmağa çalışırdı. 2027-ci il prezident seçkilərinə namizədliyini elan edən Rotayo, nazir olduğu dövrdə miqrasiya və 1960-cı illərdən qalan sazişlərin yenidən baxılması məsələsində Əlcəzairlə "bilək güləşi" siyasətini yürüdürdü.

Loran Nunyezin gəlişi: Nunyez sələfindən fərqli olaraq, məsələlərə daha çox texniki çərçivədən yanaşır. Onun daxili kəşfiyyatın rəhbəri və paytaxtın təhlükəsizlik rəisi kimi keçmiş vəzifələri sayəsində əlcəzairli həmkarları ilə daimi təmasda olması bu etimad mühitinin yaranmasına kömək edib.

Qarşılıqlı asılılıq: Hər iki ölkə bir-birinə möhtacdır. Təhlükəsizlik (Sahel bölgəsindəki vəziyyət), diplomatiya (Fransanın Aİ-dəki rolu və Əlcəzairin Məğrib bölgəsindəki nüfuzu) və iqtisadiyyat (qaz, buğda, avtomobil sənayesi, bank sektoruna investisiyalar) sahəsində ortaq maraqlar mövcuddur. Həmçinin, viza məsələləri və terrorla mübarizə gündəlik normalaşmanın ayrılmaz hissəsidir.

Qərbi Səhra "travması" və Makronun addımı

Parisdə belə bir qəti qənaət var ki, bu səfər münasibətləri "qızıl dövrünə" qaytarmayacaq. Çünki 2024-cü ilin iyulunda Prezident Makronun Mərakeş kralına yazdığı və Qərbi Səhranın Mərakeş suverenliyini tanıyan məktubu Əlcəzair rəhbərliyində böyük şok yaratmışdı. Əlcəzair bunu Fransanın ənənəvi bitərəfliyindən imtinası kimi görürdü. Lakin Əlcəzair tərəfi Makronun bu addımdan geri dönməyəcəyini anlayır və artıq bu böhranın fəsadlarını minimuma endirmək, normalaşma üçün bəhanələr tapmaq yollarını axtarır.

2026-cı ilin gəlişi ilə münasibətlərdə yumşalma əlamətləri görünməyə başladı.

Prezident Əbdülməcid Tebbun alman vasitəçiliyi ilə yazıçı Bualəm Sənsalı əfv etdi. İdman jurnalisti Kristofer Qlizin də yaxın vaxtlarda əfv olunacağı gözlənilir.

Digər tərəfdən Əlcəzair son iki ildə boykot etdiyi Fransız buğdasını yenidən almağa başlayıb. Nunyezin sözlərinə görə, tərəflər "çox yüksək səviyyəli təhlükəsizlik əməkdaşlıq mexanizmini" yenidən işə salmaq barədə razılığa gəliblər.

Fransa daxili siyasəti və sağçı təhlükəsi

Əlcəzair hakimiyyəti Fransadakı daxili siyasi balansı yaxından izləyir. Marin Lö Pen və Cordan Bardellanın rəhbərlik etdiyi ultra-sağçı "Milli Birlik" partiyasının reytinqlərdə öndə olması Əlcəzair üçün ciddi narahatlıq doğurur. Əlcəzairlilər ultra-sağçıların miqrasiya, İslam və Əlcəzairlə münasibətlər barədə kəskin proqramını yaxşı bilirlər.

Məşhur atalar sözündə deyildiyi kimi, "bir qaranquşla bahar gəlməz". Nunyezin səfəri bütün problemləri (tarixi yaddaş, nüvə sınaqları təzminatları, miqrasiya) həll etməsə də, ortaq təhlükələrə qarşı birlikdə hərəkət etmək üçün mühüm bir qapı açıb.