Fransanın ənənəvi xalq ziyafətləri yerli mətbəxi, şərabı və vətənpərvərlik mahnılarını ucaldan kütləvi tədbirlərin bir çox şəhərdə geniş vüsət almasından sonra kimlik və mənsubiyyət ətrafında yeni qarşıdurma meydanına çevrilib. Lakin bu tədbirlər onların ifrat sağla əlaqəsi və Fransada müsəlmanların yeri ilə bağlı kəskin ictimai mübahisələr doğurub.
ArabAZ xəbər verir ki, Britaniyanın "The Telegraph" qəzeti mövzu ilə bağlı geniş hesabat dərc edib. Nəşrin müxbiri Henri Samuel Fransanın mərkəzində yerləşən Burj şəhərində təxminən 1 800 nəfərin qatıldığı şənlik ab-havasını müşahidə edib. Ziyafətdə Fransa dövlət himni "Marselyoza", qədim fransız nəğmələri səsləndirilib, menyuda isə donuz əti və şərabdan ibarət ənənəvi təamlar üstünlük təşkil edib. Müxbir Samuel qeyd edir ki, bu cür kütləvi süfrələr Fransa boyu yayılan bir təzahürə çevrilib və ölkədə getdikcə alovlanan "mədəniyyət müharibəsi"nin yeni cəbhələrindən biri hesab olunur.
Solçu dairələr hesab edirlər ki, bu tədbirlər sadəcə fransız kəndlərinin ab-havasını dirçəltməklə məhdudlaşmır; burada yeməklər və milli rəmzlər qarşıdan gələn prezident seçkiləri ərəfəsində müsəlmanları kənarlaşdırmaq və ifrat sağın siyasi layihəsini dolayı yolla təbliğ etmək vasitəsinə çevrilir. Bu iddianı irəli sürənlər miqrasiyanın məhdudlaşdırılması və xristian irsinin qorunması kimi sağçı təşəbbüsləri maliyyələşdirən varlı mühafizəkar sərmayədar Pyer-Eduar Sterenin layihələrdəki iştirakına istinad edirlər.
Kimlik qarşıdurması
Fransa Kommunist Partiyasından senator Yan Brossa qəzetə verdiyi müsahibədə bu ziyafətləri "ifrat sağın Troya atı" adlandırıb. Fəallar isə təşkilatçıları Fransanın mövcud çoxmədəniyyətli reallığını inkar edərək yalnız "ağdərili və xristian Fransa" obrazını canlandırmaqda günahlandırırlar.
Mübahisələr Burj şəhərində xüsusilə kəskinləşib. "Yenilməz Fransa" hərəkatı və solçu həmkarlar ittifaqları ayrı-seçkiliyə qarşı etiraz olaraq alternativ tədbir planlaşdırsalar da, sonradan təşkilatçıların təhdidlər və irqçi mesajlar almasını əsas gətirərək onu ləğv ediblər. Əksinə, şəhərin sol-mərkəzçi bələdiyyəsi ziyafəti qadağan etmək üçün heç bir hüquqi əsasın olmadığını və əvvəlki illərdəki tədbirlərin heç bir ciddi insidentsiz keçdiyini bəyan edib. "The Telegraph" müxbiri də ziyafət ərzində hər hansı açıq irqçi və ya ekstremist şüarın qeydə alınmadığını vurğulayıb.
Müsəlmanlar mübahisələrin mərkəzində
Yaranmış ziddiyyət sadəcə qida məsələsini aşaraq daha dərin bir suala toxunur: Fransız kimliyini müəyyən etmək hüququ kimə məxsusdur? Süfrələrdə donuz əti və şərabın bol olması, eləcə də dövlət himninin oxunması bəzi iştirakçılar üçün bu ziyafətləri dini plüralizmə uyğunlaşmağa ehtiyac duymayan sırf fransız mədəniyyətinin ifadəsi kimi qəbul etdirir.
Tədbir iştirakçısı, 75 yaşlı Pyer Niderkorn qəzetə bildirib ki, bu toplantılarda iştirak onların "öz evlərində" olduqlarını sübut etmək üçün vacibdir: "Biz donuz əti yeyirik, Marselyozanı oxuyuruq və halal yemək və ya buna bənzər heç nə istəmirik".
Lakin bu mövqe bütün iştirakçıların fikrini əks etdirmir. Çoxları bildirir ki, onların əsas məqsədi kəndlərdə itirilmiş sosial həmrəyliyi tapmaq, ənənəvi mətbəxi, mahnıları və birgə toplaşmaq mədəniyyətini yaşatmaqdır. Təşkilatçılar isə siyasiləşmə iddialarını rədd edir, yalnız yerli irsi və kulinariyanı tərənnüm etdiklərini bildirirlər. Onların sözlərinə görə, tədbirin nizamnaməsi siyasi təbliğatı və ayrı-seçkilik xarakterli çıxışları qəti şəkildə qadağan edir. Təsisçilərdən biri zaldakıların böyük hissəsinin ifrat sağçı lider Marin Le Penin tərəfdarı ola biləcəyini istisna etməsə də, bunu təşkilatçıların siyasi gündəliyi ilə deyil, auditoriyanın sırf kənd mühitindən gəlməsi ilə əlaqələndirir.
Beləliklə, bu ziyafətlər müasir Fransa daxilindəki daha geniş parçalanmanı üzə çıxarır: milli kimlik bütün vətəndaşlara açıq olan ortaq bir irsdir, yoxsa mədəni və dini sərhədləri cızmaq üçün istifadə edilən vasitə? İştirakçılar bunu fransız kimliyinin adi bir bayramı saysalar da, rəqibləri bunu kimin bu kimliyə aid olub-olmadığını müəyyənləşdirmək uğrunda gedən gizli siyasi döyüş kimi qiymətləndirirlər.
