BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
Misir ilə İsrail arasında münasibətlərdə nəzərəçarpan və artan gərginlik yaşanır. Bu gərginlik siyasi, hökumət və diplomatik rəhbərlik səviyyəsində rəsmi soyuqluq mərhələsinə çatıb. Bununla belə, tərəflər arasında yalnız ortaq təhlükəsizlik məsələləri və Qəzzadakı müharibə ilə bağlı əlaqələr davam edir.
Hazırda prezident, hökumət, hətta xarici işlər naziri səviyyəsində İsraillə heç bir əlaqə yoxdur. Əlaqə yalnız Sülh Müqaviləsinin təhlükəsizlik bəndlərinin icrası üzrə ortaq hərbi komitə vasitəsilə və Misirin Qəzzada atəşkəs vasitəçiliyi ilə bağlı koordinasiyası çərçivəsində aparılır.
Qahirə, Qəzza zolağında israillilərin törətdiyi müharibə cinayətlərindən – öldürmə, aclıq və mühasirədən – qəzəblə yanaşı, İsrailin təxribatlarından, xüsusilə də Qəzza sakinlərini sərhədə sıxışdıraraq Misir ərazisinə qaçmağa məcbur etmə cəhdlərindən, məcburi köçürmə ssenarisini irəli sürməsindən, həmçinin Qəzzaya yardımın qarşısının alınmasına görə Misiri ittiham etmək istəyindən narazıdır. Bundan əlavə, İsrailin atəşkəs danışıqlarında göstərdiyi sərt mövqe və sərhəd bölgələrini işğal etməsi, iki ölkə arasındakı sülh müqaviləsinin “yaxşı qonşuluq prinsipləri”ni pozur.
Son vaxtlar Qahirənin İsrail əleyhinə sərt bəyanatlar verməsi diqqət çəkir. Son nümunə isə Misir Xarici İşlər Nazirliyinin ötən cümə axşamı verdiyi açıqlama olub. Nazirlik, Rəfah keçid məntəqəsinin bağlanması və Qəzzaya yardımların qarşısının alınması ilə bağlı iddiaları təkzib edib. Nazirliyə görə, bu iddialar Misirin Fələstin məsələsindəki rolunu məqsədli şəkildə təhrif edir və İsrailə beynəlxalq təzyiqlərin azalması üçün “pulsuz hədiyyə” verir.
Misirin sabiq xarici işlər naziri və Misir Xarici Əlaqələr Şurasının rəhbəri Məhəmməd əl-Orabi bildirib ki, Qahirə hazırda İsraillə “soyuq sülh” siyasəti yürüdür, münasibətlər ən aşağı səviyyədə və yalnız zərurət olduqda saxlanılır. Onun sözlərinə görə, İsrail regionun qaydalarını pozub və təkcə Misir üçün deyil, bütün dünya üçün yükə çevrilib. Lakin Orabi, Misirin İsraillə münasibətləri tamamilə kəsməsi və əlaqələri dayandırması fikrini real saymır, çünki bu, nə Qəzzaya qarşı hücumları, nə də bölgəyə yönəlik təhdidləri dayandıracaq.
Keçən ay İsrail mediası Misirin Tel-Əvivə Rəfahdakı hərbi planlardan imtina etməsi üçün xəbərdarlıq etdiyini yazıb. Qəzzaya dair vasitəçilikdə iştirak edən misirli təhlükəsizlik heyəti İsrailin yeni hərbi yayılma xəritəsinə qarşı çıxıb və bu planların Misirin milli təhlükəsizliyinə təhdid olduğunu vurğulayıb. Misir, İsrailin sərhəddə “çadır şəhəri” layihəsini “insani mina” kimi qiymətləndirir, çünki plana əsasən yüz minlərlə fələstinli qaçqın buraya köçürüləcək. İddialara görə, Misirin Sinayda hərbi qüvvə yerləşdirməsi də Tel-Əvivə mesaj xarakteri daşıyıb və İsrailin pozuntuları açıq təhlükə yaratsa, Qahirə sülh müqaviləsinə yenidən baxa bilər.
Misir Xarici Əlaqələr Şurasının üzvü Rəha Əhməd Həsən isə deyib ki, iki ölkə arasında münasibətlər hazırda soyuq, gərgin və aşağı səviyyədədir. Misir səfirini İsraildən geri çağırıb, hazırda yalnız Tel-Əvivdə və Qahirədə işləri idarə edən müvəqqəti işçilər var. Əlaqələr yalnız təhlükəsizlik koordinasiyası və Qəzzaya dair vasitəçi missiyaları çərçivəsində davam edir.
“Əl-Əhram” Siyasi və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Məhəmməd Səid İdris isə bildirib ki, Misir–İsrail münasibətləri hazırda donmuş vəziyyətdədir, amma hələ tam qırılmayıb. Onun sözlərinə görə, yalnız birbaşa hərbi toqquşma baş verərsə, münasibətlərin tam kəsilməsi gündəmə gələ bilər.
