BAKI, VOA, Orxan Qədirzadə
26 mart 1979-cu il tarixində Vaşinqtonda, Ağ Evin bağçasında dünya tarixinin ən mühüm diplomatik hadisələrindən biri baş verib. Misir Prezidenti Ənvər Sadat və İsrailin Baş naziri Menaxem Begin ABŞ Prezidenti Cimmi Karterin vasitəçiliyi ilə rəsmi sülh müqaviləsini imzalayıblar. Bu sənəd iki ölkə arasında 30 ildir davam edən hərbi münaqişəyə son qoyaraq, diplomatik və kommersiya əlaqələrinin əsasını qoyub.
Bu saziş İsrail ilə ərəb qonşusu arasında imzalanmış ilk rəsmi sülh müqaviləsi kimi tarixə düşüb.
Sülhə gedən yol asan olmayıb:
1977-ci ildə Ənvər Sadat ərəb dünyası üçün görünməmiş bir addım ataraq Qüdsə səfər edib və İsrail parlamentində (Knesset) çıxış edərək sülh təklifini irəli sürüb.
1978-ci ilin sentyabrında ABŞ-ın Merilend ştatında, Kemp-Devid iqamətgahında tərəflər arasında gərgin danışıqlar aparılıb. Cimmi Karterin vasitəçiliyi ilə əldə olunan "Kemp-Devid razılaşmaları" yeddi ay sonra imzalanacaq rəsmi müqavilənin hüquqi bazasını yaradıb.
Bu böyük nailiyyətə görə Ənvər Sadat və Menaxem Begin 1978-ci ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülüblər.
Sülh prosesi Ənvər Sadat üçün həm siyasi, həm də fiziki cəhətdən ağır bədəllə nəticələnib. Ərəb dünyasının əksər ölkələri bu addımı xəyanət kimi qiymətləndirib:
Misirin liqadakı üzvlüyü dayandırılıb və ölkə regional təcridlə üzləşib.
1981-ci il oktyabrın 6-da Qahirədə keçirilən hərbi parad zamanı radikal qruplaşmalar tərəfindən Ənvər Sadat qətlə yetirilib.
Sadatın ölümünə baxmayaraq, sülh prosesi dayanmayıb. 1982-ci ildə Misir və İsrail arasında tam diplomatik münasibətlər qurulub.
