BAKI,VOA
"Səyahət insanı heyran edir, sonra da nağılbaza çevirir" — bu sözlərin müəllifi, İslam dünyasının ən məşhur səyyahı İbn Battutadır. O, müasir tarixə qədərki bütün tədqiqatçılardan daha çox yol qət etmiş bir simadır. 1304-cü ildə Mərakeşin Tanjer şəhərində anadan olan İbn Battuta, 30 illik səyahəti dövründə təxminən 117,000 km məsafə qət edərək Zheng He (50,000 km) və Marko Polonu (24,000 km) geridə qoymuşdur. Onun müşahidələrini topladığı "Rihla" (Yolçuluq) əsəri orta əsr İslam dünyasının ən mühüm coğrafi və sosial ensiklopediyası hesab olunur.
Həma: Gözəlliyi və su sistemləri ilə tanınan şəhər
İbn Battuta öz səfər qeydlərində Humsdan sonra gəldiyi Həma şəhərini Dəməşq bölgəsinin ən baxımlı və mərkəzi nöqtələrindən biri kimi təsvir edir. Şəhərin İslam dünyasında özünəməxsus adı və şöhrəti vardır. Həmanı fərqli edən əsas cəhətlərdən biri suyun saxlanması üçün qurulmuş mühəndislik həlləridir. Sakinlər suyu toplamaq üçün xüsusi yeraltı çənlərdən geniş istifadə edirdilər.
Şəhərin içindən böyük Asi çayı keçir. Giriş hissəsində yerləşən Mənsuriyyə məhəlləsi isə öz böyüklüyü ilə əsas şəhəri kölgədə qoyur. Burada çoxlu bazarlar və səliqəli hamamlar fəaliyyət göstərir. Meyvə bolluğu ilə seçilən Həmada xüsusilə badam və ərik məşhurdur.
Maarra: Şairlər yurdu və xəlifənin qəbri
Səyyahın növbəti dayanacağı şair Əbu'l-Ala əl-Maərri kimi dahi şəxsiyyətlərin yetişdiyi Maarra şəhəri olmuşdur. Bura əncir və fındıq ağacları ilə zəngin, böyük və gözəl bir şəhərdir. Maarranın meyvələri o dövrdə Misir və Dəməşqə ixrac olunurdu.
Şəhərin yaxınlığında Əməvi xəlifəsi Ömər ibn Əbdüləziz həzrətlərinin qəbri yerləşir. Lakin İbn Battuta qeyd edir ki, xəlifənin qəbri Ömər adına düşmən olan qrupların yaşadığı qəsəbədə olduğu üçün baxımsız qalıb və üzərində hər hansı məqbərə ucaldılmayıb.
Sərmin: Sabun istehsalı və sənətkarlıq
Daha sonra səyyah hər tərəfi zeytun bağları ilə əhatə olunmuş Sərmin şəhərinə yola düşmüşdür. Sərmin o dövrdə zeytun yağından hazırlanan sabun külçələri ilə məşhur idi və bu məhsullar Misirə ixrac olunurdu. Xüsusilə yalnız əl yuma üçün nəzərdə tutulan ətirli, qırmızı və sarı sabunlar sənətkarlığın yüksək səviyyəsindən xəbər verirdi. Şəhərdə eyni zamanda pambıqdan yüksək keyfiyyətli parçalar da toxunurdu.
