BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
İnsanın səsi yalnız danışıq və ya oxuma vasitəsi deyil, həm də onun emosional vəziyyətini və özünəinam səviyyəsini əks etdirən mühüm göstəricilərdən biri hesab olunur. Vokal mütəxəssisləri bildirirlər ki, özünəinamlı və həyəcanlı insanların səs tonu, danışıq tərzi və ifadə üsulu arasında nəzərəçarpacaq fərqlər mövcuddur.
Mütəxəssislərin fikrincə, səsi qiymətləndirərkən yalnız notların düzgün ifasına və ya texniki göstəricilərə diqqət yetirmək kifayət deyil. İnsan səsi bədən dili, mimika, jestlər və emosional vəziyyətlə birlikdə bütöv bir ifadə sistemi yaradır.
Onların sözlərinə görə, peşəkar ifa zamanı mimikalar, göz kontaktı, əl hərəkətləri və səhnə davranışı səsə əlavə rəng və emosional dərinlik qazandırır. Əksinə, həyəcan və gərginlik insanın səsinin monoton səslənməsinə, ifadəliliyinin azalmasına səbəb ola bilər.
Davranış səs analizinin ilk mərhələsidir
Vokal müəllimləri qeyd edirlər ki, tələbələrin səsini qiymətləndirməzdən əvvəl onların davranışlarını müşahidə edirlər.
Onların fikrincə, insanın duruşu, əl-qol hərəkətləri, bədəninin gərgin və ya rahat olması, mimikaları və ümumi davranışı onun psixoloji vəziyyəti haqqında mühüm məlumat verir. Bu xüsusiyyətlər sonradan səs tembri, intonasiya və ifadə tərzinə də təsir göstərir.
Özünəinam səs tonunda hiss olunur
Mütəxəssislər bildirirlər ki, özünəinamlı insanın səsi daha sərbəst, sabit və ifadəli olur. Özünəinamı zəif olan şəxslərdə isə səs tonu daha sıxılmış, qeyri-sabit və emosional baxımdan məhdud səslənə bilər.
Onların qənaətinə görə, vokal inkişafı yalnız səs tellərinin məşqi ilə məhdudlaşmır. Psixoloji rahatlıq, səhnə təcrübəsi və özünəinamın artırılması da güclü və təsirli səs formalaşdıran əsas amillər sırasındadır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, uğurlu ifa üçün texniki hazırlıqla yanaşı, insanın özünü sərbəst ifadə etməsi və emosiyalarını təbii şəkildə auditoriyaya çatdırması da həlledici rol oynayır.
