BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasında (BMT TŞ) Hörmüz boğazının açılmasını nəzərdə tutan və Bəhreyn tərəfindən təqdim olunan qətnamə layihəsi Rusiya və Çinin veto hüququndan istifadə etməsi nəticəsində qəbul edilməyib.
VOA xəbər verir ki, çərşənbə axşamı keçirilən səsvermədə 15 üzv ölkədən 11-i layihənin lehinə səs versə də, Pakistan və Kolumbiya bitərəf qalıb. Rusiya və Çinin "yox" cavabı sənədin hüquqi qüvvəyə minməsinə mane olub.
Bəhreyn bu layihəni Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Küveyt və İordaniya adından təqdim etmişdi. Sənədin əsas məqsədi dünya ticarəti üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyini təmin etmək idi. Bəhreyn Xarici İşlər naziri Əbdüllatif əz-Zəyani vetonun "təhdidlərə qarşı qətiyyətli cavabın verilməməsi" barədə yanlış siqnal ötürdüyünü bildirib və İranın beynəlxalq dəniz hüququnu pozduğunu vurğulayıb.
Vetonun səbəbləri - Moskva və Pekinin arqumentləri
Rusiya daimi nümayəndəsi Vasili Nebenzya layihənin balanslı olmadığını, böhranın kökündə dayanan ABŞ və İsrailin İrana zərbələrini görməzdən gəldiyini bildirib. O, sənədin yalnız İranı təzyiq altında saxladığını qeyd edib.
Çin təmsilçisi Fu Konq ABŞ-ın "İran sivilizasiyasını məhv etmə" hədələri fonunda birtərəfli qınama qərarının qəbulunun qətiyyən yolverilməz olduğunu vurğulayıb.
Hörmüz boğazının qlobal əhəmiyyəti
Böhranın dünya iqtisadiyyatına təsiri rəqəmlərdə özünü aydın büruzə verir:
Qlobal ticarət dövriyyəsinin 11%-i bu boğazdan keçir.
Dəniz yolu ilə daşınan neftin 1/4-i (gündəlik təxminən 20 milyon barel) Hörmüz vasitəsilə ixrac olunur.
Dünyadakı LNG ticarətinin 1/5-i bu marşrutdan asılıdır.
Hazırda ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi fonunda boğazda hərəkət demək olar ki, dayanıb. Tehran "düşmən gəmiləri" üçün keçidi qapalı saxladığını, digər ölkələrin gəmilərinin isə yalnız koordinasiya ilə keçə biləcəyini bəyan edib.
