BAKI,AzerVoice
Suriya yəhudiləri, uzun illər ərzində ölkə daxilindəki azalan icma sayı səbəbindən (minlərlə nəfərdən yalnız yeddi nəfərə qədər) dini irslərini canlandırmaq üçün yeni yollar axtarırlar. Keçid hakimiyyətinin təminatları və müharibənin sona çatması ilə Suriya, yəhudi icması üçün yeni üfüqlər açdı.
Toplu Dua və Yenidən Birləşmə
- Sinagogda İlk Toplu Dua:
Üç onillikdən çoxdur ilk dəfə olaraq, Dəməşqdə yerləşən İfranc sinagogunda, Dəməşqdə yaşayan yəhudilər və ABŞ-dan gələn nümayəndələr toplu dua etdilər. Bu tədbir hədsiz sevinc ilə qarşılandı və uzun müddətdir gözlənilən bir görüş olaraq yadda qaldı. - Yeni Ümidlər və Siyasi Dəyişikliklər:
2011-ci ildə başlayan müharibənin sona çatması və yeni idarəetmə dövrünün gəlməsi ilə Suriya yəhudilərinin ölkəyə səyahətləri yenidən mümkün oldu. Yeni hakimiyyətin təminatları, yəhudi icmasının özünü qoruma və irsini bərpa etmə planlarını dəstəklədi. Bəşşar dönəmində bu demək olar ki, mümkün deyildi.
Tarixi Kontekst və İrsi Canlandırma
- Keçmişdən Günümüzə:
Miladdan əvvəlki dövrlərə qədər uzanan Suriya yəhudiləri, Əsəd ailəsinin hakimiyyəti dövründə dini ayinlərini sərbəst şəkildə yerinə yetirirdi. Lakin, Əsədin atası rejimi onların hərəkətini məhdudlaşdırıb və 1992-ci ilə qədər səfərlərini qadağan etmişdi. - İcmanın İdarə Olunması:
Dəməşqin Yəhudilər məhəlləsində baş verən hadisələrdə, icma rəhbəri Buhur Şemantoop bildirir ki, “Dəməşqdə cəmi diqqouz yəhudi qalmlşdı, onlardan ikisi vəfat edib və hal-hazırda şəhərdə yalnız yedi yəhudi yaşayır.”
Dini Ənənələrin və Mədəniyyətin Qorunması
- Məbədlərin və Sinagogların Rolu:
Dəməşqdəki sinagoglar, yəhudi icması üçün həm dini, həm də mədəni mərkəz kimi xidmət edir. 77 yaşlı Suriya-Amerikalı haham Yusif Hamra, Dəməşqdəki sinagogda təşkil olunan duaların illərdir ilk dəfə baş verdiyini vurğulayır. - İrsi Bərpa Planları:
İcma rəhbərləri və fəallar, xaricdə yaşayan minlərlə Suriya yəhudisi ilə əlaqə quraraq, ölkədəki məbədlərin və digər dini irs obyektlərinin bərpasını planlaşdırır. Bu təşəbbüslər, həm dini, həm də mədəni irsin qorunmasına yönəlib.
Gələcək Ümidləri və İcma Qayğısı
- Xaricdə Yaşayan Yəhudilərin Rolu:
Suriya yəhudilərinin xaricdə yaşayan icmasının sayı, övladları və nəvələri ilə birlikdə təxminən yüz min nəfərə çatır. Lakin, qərb ölkələrindəki yaşayıç imkanları və Suriyadakı iqtisadi sıxıntılar onların daimi qayıtmasını əngəlləyir. - Yerli İrsi və Mədəniyyətin Yaşadılması:
Buhur Şemantoop, “Mənə məhəllədə mənimlə birlikdə yəhudilərin olması vacibdir” deyərək, yəhudi icmasının ölkədəki mədəni və dini irsinin davamlılığını təmin etmək üçün güclü addımların atılmasını ümid edir.
Nəticə
Suriya yəhudiləri, keçmişdə yaşadıqları çətinliklərə baxmayaraq, yeni siyasi şəraitdə dini irslərini canlandırmaq və mədəni ənənələrini qorumaq üçün bir araya gəlirlər. Dəməşqdə təşkil olunan toplu dualar, yəhudi icması üçün həm bir yenidən doğuş, həm də gələcək üçün böyük ümidlər deməkdir. Bu təşəbbüslər, Suriya yəhudilərinin tarixi, mədəni və dini irsinin gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
