BAKI,VOA
Səudiyyə Ərəbistanının “Vizyon 2030” proqramı çərçivəsində rəqəmsal iqtisadiyyata keçidi görünməmiş sürətlə davam edir. Süni intellektin (AI) tətbiqi, bulud texnologiyaları və rəqəmsal dövlət xidmətləri ölkəni qlobal innovasiya mərkəzinə çevirir. Lakin bu sürətli inkişaf kibertəhlükəsizlik anlayışını da kökündən dəyişir. Məşhur texnologiya nəhəngi “HP” şirkətinin rəyinə görə, müasir dövrdə rəqəmsal dözümlülük (cyber resilience) artıq sadəcə texniki funksiya deyil, rəhbər şəxslərin idarəetmə intizamına çevrilməlidir.
VOA ArabAZ-a istinad edərək xəbər verir ki, uzun illər boyu kibertəhlükəsizlik yalnız hücumların qarşısını almaq çərçivəsində müzakirə olunurdu. Lakin bu gün rəhbərliyin qarşısında duran əsas sual fərqlidir: hər hansı bir kiberinsident və ya sistem dayanması baş verərsə, müəssisə fəaliyyətini davam etdirə bilərmi?
Kiberdözümlülük məhz bu böhran anında işin dayanmamasını, tədarük zəncirinin qırılmamasını və müştəri xidmətlərinin davamlılığını təmin edir. Səudiyyə Ərəbistanındakı nəhəng meqa-layihələr, rəqəmsal bankçılıq və ağıllı infrastruktur sistemləri tamamilə bu rəqəmsal etimad üzərində qurulub.
Böhrandan əvvəl qurulan dözümlülük və süni intellekt cəbhəsi
Tarixi “NotPetya” kiberhücumu sübut etdi ki, ən etibarlı proqram təminatı yeniləmələri belə qlobal miqyasda milyardlarla dollar zərərə yol açan kiber-silaha çevrilə bilər. Bu təcrübə, xüsusilə süni intellektin iş mühitinə daxil olduğu indiki dövrdə daha böyük önəm kəsb edir.
AI effektivliyi artırsa da, məlumatların emal olunduğu son nöqtələrin (cihazların, noutbukların) qorunmasını kritik həddə çatdırır. Müəssisələr hücumların qaçılmaz ola biləcəyini qəbul etməli və riskləri izolyasiya edən memarlıq qurmalıdırlar.
“HP” bu məqsədlə cihazları aparat səviyyəsində qoruyan və kiberinsident zamanı biznesin davamlılığını təmin edən “HP Wolf Security” sistemini tətbiq edir. Lakin rəqəmsal dözümlülük təkcə texnologiya ilə bağlı deyil. Ən dözümlü təşkilatlar kiber riskləri idarə heyəti səviyyəsində müzakirə edən, ssenariləri əvvəlcədən sınaqdan keçirən və bu təhlükəni birbaşa biznes prioritetlərinə bağlayan qurumlardır. Rəqəmsal dözümlülük transformasiyanı ləngitmir, əksinə, Səudiyyə Ərəbistanı şirkətlərinə gələcəyi daha sürətlə və inamla inşa etməyə imkan verir.
