BAKI,VOA
İslam dini insanın həm dünyası, həm də axirəti üçün faydalı olan əməlləri buyurur, zərərli olanları isə qadağan edir. Qurani-Kərimdə və hədisi-şəriflərdə şərabın "murdar" və "şeytan əməli" olduğu qəti şəkildə vurğulanmışdır. Allah-Təala Maidə surəsində buyurur:
“Ey iman gətirənlər! Həqiqətən, sərxoşedici içki, qumar, bütlər və fal oxları şeytan əməli olan murdar şeylərdir. Bunlardan uzaq durun ki, bəlkə nicat tapasınız!” (5/90-91)
Peyğəmbərimiz (s.ə.s) isə sərxoşedici içki ilə bağlı on qrupu (istehsalçıdan daşıyana qədər) lənətləmişdir. Bəs müasir dövrdə geniş yayılan "alkoqolsuz" içkilərin hökmü nədir? Bu məsələdə iki əsas hal mövcuddur:
1. Tərkibində əvvəldən spirt olmayan içkilər
Əgər bir içki istehsal prosesinin heç bir mərhələsində sərxoşedici maddə qatılmadan hazırlanıbsa, onun hökmü aşağıdakı kimidir:
İllət (Səbəb) qaydası: İslam hüququnda (fiqh) bir içkinin haram olmasının əsas səbəbi onun sərxoşedici olmasıdır. Əgər sərxoşedicilik xüsusiyyəti yoxdursa, haramlıq hökmü də yoxdur.
Mübahlıq prinsipi: “Əşyalarda əsl olan mübahlıqdır (icazəlilik)” qaydasına əsasən, tərkibində şəriətin qadağan etdiyi maddələr yoxdursa, bu içkiləri içmək icazəlidir.
2. Alkoqolu sonradan çıxarılan içkilər
Məhsul əvvəlcə spirtli içki kimi hazırlanıb, sonradan texnoloji müdaxilə ilə alkoqolu təmizlənibsə, alimlərin rəyi fərqlidir:
Hənbəli və Şafii görüşü: İnsan müdaxiləsi ilə sərxoşedici maddənin tərkibini dəyişməyi və ya təmizləməyi doğru saymırlar. Bu cür içkiləri içməkdən çəkinmək tövsiyə olunur. (Ancaq maddə təbii yolla, müdaxiləsiz sirkəyə çevrilərsə, icazəlidir).
Hənəfi və Maliki görüşü: Əgər kimyəvi tərkib dəyişibsə və sərxoşedici xüsusiyyət tamamilə aradan qalxıbsa, bu içkiləri içmək olar. Çünki haramlığa səbəb olan "sərxoşedicilik" illəti artıq mövjud deyil.
İstifadə zamanı diqqət edilməli olan məqamlar
İcazəli olan görüşü əsas götürərək bu içkilərdən istifadə edən şəxslərə aşağıdakı tövsiyələr verilir:
Bənzəməkdən çəkinmək: Bu içkiləri spirtli içki qablarına bənzəyən şüşələrdə içmək məsləhət deyil. Çünki bu, günahkar qövmlərə bənzəmək (təşəbbüh) hesab oluna bilər.
Töhfət (Qınaq) obyekti olmamaq: İnsanların qarşısında şübhə yaradacaq şəkildə bu içkiləri içmək doğru deyil. Kim özünü şübhəli vəziyyətlərə qoyarsa, onun barəsində pis zənn edənləri qınamasın.
Məhsul təmiz şəkildə (əvvəldən alkoqolsuz) hazırlanıbsa, qəbulu icazəlidir. Sonradan spirti çıxarılanlarda isə ixtilaf olduğu üçün təqva baxımından ehtiyatlı olmaq daha yaxşıdır.
