ABŞ-İran qarşıdurmasının xronologiyası: 1953-cü ildən 2025-ci ilə qədər olan 7 böyük hadisə
Amerika Birləşmiş Ştatları və İran, 1979-cu ildə ABŞ tərəfindən dəstəklənən şahın devrilməsi və İranın teokratiyaya çevrilməsi ilə nəticələnən İran İslam İnqilabına qədər yaxın müttəfiq olublar. İran rejimi ABŞ-ı "Böyük Şeytan" adlandırıb və iki xalq amansız düşmənə çevrilib; Prezident Corc Buş 2002-ci ildəki məşhur çıxışında İranı "şər oxu"na daxil edib.
BMT baş katibliyinə namizəd - Diplomatik səmimiyyətin zirvəsindəki Rafael Qrossi kimdir?
Argentina diplomatı Rafael Qrossi beynəlxalq arenada liderlik rollarına yeni gələn şəxs deyil. O, İranın nüvə ambisiyaları ətrafında gedən mübahisələrin mərkəzində duran ən tanınmış fiqurlardan biridir. BMT tərəfindən dəstəklənən və mürəkkəb nüvə məsələlərinə nəzarət edən beynəlxalq qurum - Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru kimi Qrossi, İran rejimi ilə onun həssas nüvə proqramı mövzusunda çoxsaylı gərgin dialoqların içində olub.
İran Avropa İttifaqı səfirlərini Tehrana çağırıb
İran Xarici İşlər Nazirliyi Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinin səfirlərini Tehrana çağıraraq blokun Fars körfəzi regionuna dair “qarışan mövqeyinə” və ölkənin müdafiə proqramı ilə bağlı səsləndirilən iddialara etiraz edib. İranın siyasi işlər üzrə xarici işlər nazir müavini Məcid Taxt-e Rəvançi, səfirlərlə görüş zamanı Aİ və Fars Körfəzi Əməkdaşlıq Şurasının (GCC) son bəyanatında yer alan ifadələrin ölkənin ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə zidd olduğunu bildirib.
ABŞ və Avropanın BMT TŞ qətnamələrini bərpa cəhdi qanunsuzdur - İran
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ dəstəyi ilə Avropa ölkələrinin İrana qarşı BMT Təhlükəsizlik Şurası (TŞ) qətnamələrini bərpa etmək təşəbbüsünü yenidən sərt tənqid edib. Bəqai bildirib ki, üç Avropa ölkəsinin JCPOA (2015-ci il nüvə sazişi) üzrə mübahisə mexanizmindən sui-istifadəsi heç bir hüquqi nəticə doğurmur və 2231 saylı qətnamə mətninə əsasən müəyyən olunmuş tarixdə – 18 oktyabr 2025-ci ildə – qüvvədən düşməlidir.
İran və Aİ nüvə danışıqlarını müzakirə edib
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas Dohada görüş keçirib. Danışıqlar zamanı əsas diqqət üç Avropa ölkəsinin (Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya) əvvəlki BMT Təhlükəsizlik Şurası qətnamələrini yenidən tətbiq etmək qərarına yönəlib.
İran Türkiyəni seçdi - Tehran və Avropa arasında nüvə danışıqları cümə günü bərpa olunur
İran, cümə günü İstanbulda Almaniya, Fransa və Böyük Britaniya ilə nüvə proqramı barədə yeni danışıqlara başlayacaq. Bu, ABŞ-ın iyun ayında İsrail və İran arasında davam edən müharibə fonunda İranın nüvə obyektlərinə hücumundan sonra keçiriləcək ilk görüş olacaq.
JCPOA-nın sonu: İranın nüvə gələcəyi necə olacaq?
İran nüvə sazişinin taleyi 2025-ci ildə qaranlıqda qalarkən, regionda diplomatiya və gərginlik arasında incə bir balans formalaşır – bu isə Yaxın Şərqin gələcəyini müəyyən edəcək.
