İran Hörmüz boğazının açılması üçün ABŞ qarşısında altı şərt irəli sürüb
İran Hörmüz boğazının yenidən açılması üçün ABŞ qarşısında altı əsas şərt irəli sürüb. Şərtləri İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Məhəmməd Bağır Zülqədr açıqlayıb. Tehran ABŞ-dən İrana qarşı təhdidlərə və hərbi əməliyyatlara son qoymağı tələb edir. İran, həmçinin ABŞ-nin hərbi dəniz və hava qüvvələrinin bölgədən çıxarılmasını istəyir. Digər tələb son münaqişə zamanı İrana dəymiş zərərin ödənilməsidir. Tehran ABŞ sanksiyalarının aradan qaldırılmasını da şərtlər sırasına daxil edib. İran dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin sərbəst buraxılmasını tələb edir. Zülqədr bildirib ki, İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası istər müharibə, istərsə də danışıqlar zamanı bu tələblərdən geri çəkilməyəcək.
Anlaşma memorandumunun pozulması ilə bağlı yeni struktur yaradılacaq - Kazım Qəribabadi
İran ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədilə xüsusi əlaqə kanalının yaradılacağını açıqlayıb. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadinin sözlərinə görə, bu mexanizm memorandumun mümkün pozuntularının müzakirəsinə imkan verəcək. O, açıqlamanı Qətər vasitəçiləri ilə keçirilən görüşdən sonra verib. Qəribabadi bildirib ki, İranın dondurulmuş 6 milyard dollarlıq vəsaitinin bir hissəsi ölkənin ehtiyac duyduğu malların alınmasına sərf olunacaq. Məlumat İranın rəsmi IRNA agentliyi tərəfindən yayılıb. Danışıqlar ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandumun icrası çərçivəsində davam edir. Tərəflər öhdəliklərin yerinə yetirilməsi mexanizmlərini müzakirə edirlər.
Dohada ABŞ tərəfi ilə heç bir görüş planlaşdırılmayıb - İsmayıl Bəqai
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Dohada ABŞ rəsmiləri ilə görüş keçiriləcəyi barədə iddiaları təkzib edib. O bildirib ki, İran nümayəndə heyətinin proqramında ABŞ tərəfi ilə heç bir səviyyədə görüş yoxdur. Bəqainin sözlərinə görə, Dohadakı müzakirələr yalnız anlaşma memorandumunun icrasına həsr olunacaq. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İrana məxsus məhdudlaşdırılmış maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi olacaq. Bu məsələ Qətər tərəfi ilə müzakirə ediləcək. Qətər daha əvvəl 6 milyard dollar həcmində dondurulmuş İran vəsaitinin hələ də Tehrana köçürülmədiyini açıqlayıb. İran tərəfi ABŞ ilə yeni görüşün nəzərdə tutulmadığını bir daha təsdiqləyib.
ABŞ-İran danışıqları ilə bağlı yeni ittihamlar səsləndirilib
İranlı tədqiqatçı Əli Əkbər Dareyni ABŞ-ni İranla imzalanmış anlaşma memorandumunun öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, memorandumda İrana məxsus dondurulmuş vəsaitlərin azad edilməsi üçün əlavə şərt nəzərdə tutulmayıb. Dareyni bildirib ki, sənəd iki mərhələdən ibarətdir və hazırda qarşılıqlı etimadın formalaşdırılması prosesi davam etməlidir. O hesab edir ki, ABŞ öhdəliklərini tam yerinə yetirmədiyi üçün yekun saziş üzrə danışıqların gedişi çətinləşə bilər. Tədqiqatçı İsrail və Livan arasında əldə olunan razılaşmanın da memorandumun mahiyyəti ilə uyğun gəlmədiyini iddia edib. Onun fikirləri İran tərəfinin mövqeyini əks etdirir. ABŞ tərəfindən bu iddialara münasibət bildirilməyib.
ABŞ-İran danışıqlarının gedişi dondurulmuş vəsaitlərin taleyinə təsir edir- Qətər
Qətər Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İran arasında danışıqların gedişi ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Bildirilib ki, İrana məxsus dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad olunması danışıqların nəticəsindən asılıdır. Nazirliyin sözçüsü Hörmüz boğazında yaranmış son gərginlik zamanı ABŞ və İran arasında əlaqə xəttindən istifadə olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu mexanizm qarşıdurmanın böyüməsinin qarşısını almağa kömək edib. Qətər eyni zamanda Omanla birlikdə Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz keçidinin təmin olunması istiqamətində əlaqələndirmə aparır. Rəsmi Doha boğazda sərbəst gəmiçiliyin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Bu istiqamətdə diplomatik səylərin davam etdirildiyi bildirilib.
Anlaşma memorandumunun icrası üzrə proses davam edir - İran
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai anlaşma memorandumunun icrası ilə bağlı son vəziyyəti açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ memorandumun neft satışına aid 10-cu maddəsinin icrası üçün tələb olunan icazələri verib. Bəqainin sözlərinə görə, İran bu prosesin həyata keçirilməsini izləyir. O həmçinin dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini deyib. Sözçü yekun saziş üzrə danışıqların hələ başlamadığını vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. İranın Qətərə səfəri yalnız anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədi daşıyır.
