BAKI,VOA
Eramızın 2-ci əsrinə aid Misir papirusunun üzərindəki yazıda qeyd edilir ki, tanrıça İsis zamanın əvvəlində bəşəriyyətə hədiyyələr bəxş edərək, kişilərə verdiyi güc və şərəf qədər qadınlara da güc və şərəf vermişdir. Bu yazılar, qədim Misirdə genderlər arasındakı tarazlığın dəyərini vurğulamaqla yanaşı, qadının cəmiyyətdəki yüksək statusunu da göstərir.
Qədim Misirdə qadınlar heç vaxt kişilərlə tam eyni hüquqlara malik olmasalar da, onlara öz adlarına mülk sahibi olmaq və iqtisadi azadlıq verən peşələrlə məşğul olmaq imtiyazı verilmişdi. Ailələrinin təhsil haqqını ödəyə bilən qızlar 7 yaşından başlayaraq oğlanlarla birlikdə təhsil alır, peşəkar karyera qurmaq imkanı qazanırdılar.
Qadınların ictimai və hüquqi səlahiyyətləri
Qədim Misir cəmiyyətində qadınların fəaliyyət dairəsi kifayət qədər geniş idi:
Peşəkar fəaliyyət: Qadınlar dini ayinlərdə xadim kimi iştirak edə, tibblə məşğul ola, biznes idarə edə və təkbaşına səyahət edə bilirdilər.
Mülkiyyət hüququ: Onlar daşınmaz əmlak ala və sata bilirdilər. Nikah çərçivəsində ərləri ilə birgə qazandıqları mal-mülkün üçdə birini almaq hüququna malik idilər və bu malı istədikləri şəxsə miras qoymaq haqqına sahib idilər.
Hüquqi status: Qanun qarşısında qadınlar şahid, iddiaçı və ya cavabdeh qismində çıxış edə bilirdilər.
Məişət bacarıqları: İctimai haqlarla yanaşı, qızlara anaları tərəfindən yemək bişirmək, təmizlik işlərini yerinə yetirmək, tikiş və toxuculuq kimi bacarıqlar da öyrədilirdi.
Misir cəmiyyəti patriarxal və iyerarxik olmasına baxmayaraq, qadınlara dünyanın bir çox sivilizasiyalarından daha çox haqlar verilirdi. Bu tarixi paradiqma ən azı Erkən Dynastika dövründən (e.ə. 3150 - 2613) IV əsrə və xristianlığın yayılışına qədər davam etmişdir.
Təhsil sistemi
Uşaqlar 4 yaşına qədər analarının himayəsində böyüdülərdü. Bu yaşdan sonra oğlanlar atasının peşəsini öyrənməyə başlayır və ya ailənin sosial statusundan asılı olaraq məktəbə göndərilirdi. Qızlar da eyni şəkildə müəyyən peşəyə istiqamətləndirilirdi.
Qədim Misirdə tədris olunan fənlər astronomiya, coğrafiya, riyaziyyat, musiqi, tibb, din, yazı və bədən tərbiyəsini özündə birləşdirirdi. İmkanlı ailələrin uşaqları eyni məktəbdə təhsil alırdı, lakin təhsil pulsuz deyildi.
Evlilik və ailə həyatı
Evlənmiş qadınlar evin idarəçisi sayılır, ailə işlərini təşkil edirdi. Aşağı təbəqədən olan qadınlar evi, uşaqları, ərini və yaşlı ailə üzvlərini qorumaq üçün məsul idi. Misirdə evlilik, bərabər tərəfdaşlıq prinsipinə dayanırdı. Teorik olaraq o, ölüm xaric pozula bilməzdi, ancaq praktikada boşanmaq yayılmışdı.
Ərlərə qadınlarla xoş rəftar etmək təklif olunurdu. Qadınlar ər tərəfindən zorakılığa uğradıqda qanunla qorunurdu.
Moda və aksesuarlar
Misirli qadınlar şəxsi gigiyena və görünüşə çox dəyər verirdi:
Baxım: Onlar tez-tez su və soda qarışığında çimir, xına ilə saçlarını, dırnaqlarını və bədənlərini boyayırdılar.
Üslub: Qadınlar xoşları gələn zaman saçlarını qısa kəsdirə bilirdi və ya müxtəlif pariklər taxırdılar.
Nəticə olaraq, Qədim Misirdə qadınlar digər sivilizasiyalarla müqayisədə daha çox azadlıq və hüquqlara sahib idilər. Xristianlığın gəlişi ilə bu bərabərlik azalmağa başlasa da, Misir qadınları tarix boyu cəmiyyətdə mühüm yer tutmuşlar.
