BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
İş yerində tükənmişliyin əlamətlərini görmək adətən asandır: davamlı yorğunluq, motivasiyanın itməsi və təzyiq hissi insanın işdən tükəndiyini göstərə bilər. Lakin işçi bütün vəzifələrini yerinə yetirməyə davam edir, amma bacarıqlarından tam istifadə olunmadığını və inkişaf etmədiyini düşünürsə, bu, «peşə paslanması» adlandırılan vəziyyətə işarə edə bilər.
İş qrafiklərinin planlaşdırılması üzrə proqram təminatı hazırlayan «Deputy» şirkətinin apardığı sorğuya görə, xidmət, pərakəndə satış, səhiyyə və digər sahələrdə saatlıq əməkhaqqı alan çoxsaylı işçilər işlərində durğunluq hiss edir. Bu isə onların real məhsuldarlığının işəgötürənlərin gözləntilərindən aşağı olmasına səbəb ola bilər.
Şirkətin biznes əməliyyatları və insan resursları üzrə baş vitse-prezidenti Star Levandovski bildirib ki, sorğuda iştirak edənlərin təxminən 15 faizi işindən yalnız «razı» olduğunu deyib. Tədqiqatçılar bu vəziyyəti motivasiyanın azalmasının ilkin əlaməti kimi qiymətləndirirlər.
«Peşə paslanması» nədir?
«Peşə paslanması» işçinin bacarıqlarından kifayət qədər istifadə etmədiyi, yeni biliklər əldə etmək və inkişaf etmək üçün imkan tapmadığı zaman zamanla motivasiyasının və peşəkar potensialının zəifləməsini ifadə edir.
Bunu uzun müddət istifadə olunmayan metal alətin paslanmasına bənzətmək olar. İşçi də bacarıqlarını tətbiq etmədikdə və yeni çətinliklərlə qarşılaşmadıqda peşəkar baxımdan «paslana» bilər.
Levandovski qeyd edib ki, insan öz potensialından tam istifadə olunmadığını hiss etdikdə özünü diqqətdən kənarda qalmış kimi görə və işə həvəsini itirə bilər.
Bu vəziyyət iş yerində tükənmişlik sindromundan fərqlənir. Tükənmişlik adətən uzunmüddətli həddindən artıq iş və davamlı stress nəticəsində yaranır və işçidə ciddi fiziki və emosional yorğunluq yaradır.
«Peşə paslanması» yaşayan işçi isə işə gəlməyə və tapşırıqlarını yerinə yetirməyə davam edir. Lakin bunu əvvəlki məqsəd və motivasiya ilə etmir. O, rəhbərinin onun inkişafına kifayət qədər diqqət ayırmadığını, yeni imkanlar və çətinliklər təqdim etmədiyini düşünə bilər.
Belə vəziyyət uzun müddət davam etdikdə həm işçinin peşəkar inkişafına, həm də təşkilatın məhsuldarlığına mənfi təsir göstərə bilər.
