BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
Avropa İttifaqı Suriya ilə iqtisadi və ticarət münasibətlərinin geniş şəkildə bərpası barədə qərar qəbul edib.
VOA xəbər verir ki, Avropa Şurasının qəbul etdiyi qərara əsasən, Avropa İqtisadi Birliyi ilə Suriya Ərəb Respublikası arasında əməkdaşlıq sazişinin qismən dayandırılması ləğv olunub və bununla da tərəflər arasında daha geniş ticarət əlaqələrinin bərpasına start verilib.
Aİ rəsmiləri bildiriblər ki, qərar Suriyanın iqtisadi dirçəlişinə dəstək vermək və vətəndaş müharibəsindən dağılan ölkənin yenidən qurulmasına kömək məqsədi daşıyır. Qeyd olunub ki, hazırda Suriyada milyonlarla insan humanitar yardımdan asılı vəziyyətdədir.
Avropa Komissiyası 2026–2027-ci illər üçün Suriyaya 620 milyon avro həcmində yardım ayırmağa hazırlaşır. Brüssel hesab edir ki, Suriyada sabitliyin təmin olunması həm də Avropanın təhlükəsizlik və miqrasiya maraqları baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Məlumata görə, Bəşşar Əsəd hakimiyyətinin 2024-cü ilin dekabrında hakimiyyətdən getməsindən sonra Avropa İttifaqı Dəməşqlə münasibətlərdə yeni mərhələyə keçib. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen yanvar ayında Suriya prezidenti Əhməd əş-Şaraa ilə görüşündə Avropanın Suriyanın bərpası üçün “əlindən gələni edəcəyini” bildirib.
2011-ci ildə vətəndaş müharibəsinin başlamasından sonra Aİ Suriyaya qarşı tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər çərçivəsində ticarət sazişinin böyük hissəsini dayandırmışdı. Həmin dövrdə tərəflər arasında illik ticarət dövriyyəsi 7 milyard avronu ötürdüyü halda, 2023-cü ildə bu göstərici kəskin şəkildə azalmışdı.
Aİ gələcəkdə Suriya ilə Misir, Livan və İsraillə bağlanan sazişlərə bənzər daha geniş assosiasiya müqaviləsi imzalamağı da nəzərdən keçirir. Bununla yanaşı, Brüssel Suriyada kənd təsərrüfatının və maliyyə sisteminin bərpasına dəstək verməyi planlaşdırır.
Miqrasiya məsələsi də Aİ üçün əsas mövzulardan biri olaraq qalır. Almaniya və Danimarka kimi ölkələr Suriyalı qaçqınların mərhələli şəkildə geri qayıtmasını dəstəkləsə də, Aİ rəsmiləri hazırda məcburi deportasiyanın gündəmdə olmadığını bildirirlər.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Avropa İttifaqının bu addımı həm Yaxın Şərqdə geosiyasi balanslara, həm də Suriyanın beynəlxalq sistemə yenidən inteqrasiyasına ciddi təsir göstərə bilər.
