Son onillik ərzində Səudiyyə Ərəbistanı həyata keçirdiyi genişmiqyaslı iqtisadi və inkişaf yönümlü islahatlar sayəsində xüsusi rəqabətədavamlılıq modeli formalaşdırıb və bu uğur Dünya Bankı Qrupu tərəfindən Krallığın iqtisadi islahatlar üzrə qlobal bilik mərkəzi seçilməsinə gətirib çıxarıb. Bu transformasiya 2016-cı ildə iqtisadiyyatı şaxələndirmək, qlobal rəqabət qabiliyyətini gücləndirmək və Krallığı qlobal ticarət və biznes mərkəzinə çevirmək məqsədi daşıyan "Səudiyyə Vizyonu 2030" çərçivəsində başlayıb.
Model məhsuldarlıq, dayanıqlılıq, inklüzivlik və iqtisadi çevikliyə fokuslanır; həmçinin Dünya İqtisadi Forumu (WEF), İdarəetmənin İnkişafı üzrə Beynəlxalq İnstitut (IMD), Dünya Bankı Qrupu, İƏİT (OECD), UNCTAD və UNCITRAL kimi təşkilatların beynəlxalq qabaqcıl təcrübələrinə və ekspertizasına əsaslanır.
Bir onillik islahatlar və təşəbbüslər
Səudiyyə Rəqabətədavamlılıq və Biznes Mərkəzi və onun dövlət tərəfdaşları vasitəsilə Krallıq qanunvericilik və texnoloji sahələri əhatə edən 16 prioritet sektor üzrə təxminən 1000 iqtisadi və inkişaf islahatı və təşəbbüsü üzərində işləyib.
İslahatlar çərçivəsində 1200 qanun və normativ aktın, o cümlədən Şirkətlər Qanunu, İflas Qanunu, Kommersiya Məhkəmələri Qanunu və onun icra mexanizmləri, eləcə də Kommersiya Reyestri və Ticarət Adları haqqında qanunların qəbul edilməsi ilə qanunvericilik bazası gücləndirilib.
Səylər eyni zamanda biznes fəaliyyətinin asanlaşdırılmasına yönəlib. Biznes sektoru üçün dövlət prosedurları vahid məkan vasitəsilə əlçatan edilib, müxtəlif sahələrdə 100 investisiya marşrutu yenidən dizayn olunub və 600-dən çox lisenziya dərhal verilən ani lisenziyalara çevrilib.
İslahat və təşəbbüslər logistika, təhsil, səhiyyə, turizm və məlumatlar daxil olmaqla bir sıra digər prioritet sahələri əhatə edib.
Qlobal rəqabətədavamlılığın monitorinqi
Krallıq öz rəqabətədavamlılıq göstəricilərini izləmək üçün xüsusi mexanizmlər yaradıb. Səudiyyə Rəqabətədavamlılıq və Biznes Mərkəzi beş əsas qlobal rəqabətədavamlılıq hesabatını və göstəricisini birbaşa izləyir, digər 26 göstərici isə təhlil, tövsiyələr və nəzarət üçün müvafiq dövlət qurumlarına həvalə edilib.
Maraqlı tərəflərin iştirakı bu modelin əsas hissəsini təşkil edir. İctimaiyyət, dövlət qurumları və özəl sektor təklif olunan tənzimləmələrə dair rəylərini "Istitlaa" ictimai məsləhətləşmə platforması vasitəsilə təqdim edə bilirlər.
Yerli və xarici biznes nümayəndələri ilə keçirilən görüşlər və seminarlar onların üzləşdiyi problemləri müəyyənləşdirmək, tövsiyələr hazırlamaq və zəruri islahatları təklif etmək üçün istifadə olunur.
İslahatların yerlərdə yoxlanılması
Proses təkcə islahatların tətbiqi ilə məhdudlaşmır. Onların davamlı icrası "gizli müştəri" yoxlamaları, sorğular və benefisiarların rəy sorğuları vasitəsilə yerində yoxlanılır.
Bu mexanizmlər islahatlara və tövsiyələrə əməl olunma səviyyəsini qiymətləndirir, qalan problemləri üzə çıxarır və göstərilən xidmətlərin keyfiyyətini yoxlayır.
Qlobal reytinqlərdə yüksəliş
İslahatlar və təşəbbüslər Səudiyyə Ərəbistanının qlobal rəqabətədavamlılıq reytinqlərində əhəmiyyətli dərəcədə irəliləməsinə təkan verib.
2026-cı il "IMD Dünya Rəqabətədavamlılıq İlliyi" hesabatında Səudiyyə Ərəbistanı "G20" ölkələri arasında 3-cü, 70 iqtisadiyyat arasında qlobal miqyasda 13-cü yeri tutub və 74 alt göstərici üzrə dünyanın ən yaxşı 10 ölkəsi sırasına daxil olub.
Milli modeldən qlobal bilik mərkəzinə
Əldə edilən irəliləyiş Səudiyyə rəqabətədavamlılıq modelini Krallığın hüdudlarından kənara çıxarıb.
Dünya Bankı Qrupu Səudiyyə Ərəbistanını qlobal miqyasda iqtisadi islahat mədəniyyətini təşviq edən bilik mərkəzi kimi seçib və bu, rəqabət qabiliyyətini gücləndirmək istəyən digər ölkələrə Krallığın təcrübəsindən faydalanmaq imkanı yaradır.
Artıq bir sıra ölkələr oxşar rəqabət modellərini qurmaq məqsədilə Səudiyyə Ərəbistanının formalaşdırdığı təcrübə və ixtisaslaşmış biliklərdən yararlanmaq üçün müraciət ediblər.
