Yumurtadan doğan kainat: Misir mifologiyasında Ranın yaradılış və insanlıq mifi
Qədim Misir mifologiyasında yaradıcı və günəş tanrısı olan Ra, Misir panteonunun (tanrılar ailəsinin) ən mühüm və həyati hissələrindən biri idi. Saysız-hesabsız sülalələr boyunca Ra, dövlət dininə yeni tanrılar daxil edildikcə rolu dəyişən, lakin sitayiş obyekti kimi hər zaman sabit qalan bir fiqur olmuşdur. Ranın mənşəyinə dair bir neçə fərqli yaradılış hekayəsi mövcuddur. Rəvayətlərə görə, o, ya öz-özünü yaratmış, ya da kainatın yaradılmasından dərhal sonrakı mərhələdə ortaya çıxmışdır. Yaradılış hekayəsinin hansı versiyasından asılı olmayaraq, qədim Misir inanclarına görə, mühüm Misir tanrılarının böyük əksəriyyəti Ranın birbaşa nəsli (övladları) hesab olunurdu. Misir fironları da özlərinin birbaşa Radan törədiklərini iddia edir və bu iddiadan öz mütləq hakimiyyətlərini qanuniləşdirmək (əsaslandırmaq) üçün istifadə edirdilər.
Fironlar dövrünün gözəllik sirləri: Sürmə və kətan geyimlər
Qədim Misirdə qadınlar kişilərlə bərabər hüquqlara malik idilər və mülkiyyət sahibi ola bilirdilər. Onlar məhkəməyə müraciət edə, şahidlik edə və boşanma hüququna sahib idilər. Bəzi qadınlar həkim, yazıçı və hətta firon ola bilirdilər; məsələn, Hatşepsut məşhur qadın fironlardan biri idi. Misir qadınları ailədə mühüm rol oynayır, uşaqların tərbiyəsi və ev işləri ilə məşğul olurdular. Onlar kosmetika və zinət əşyalarına böyük önəm verirdilər; gözəllik və baxım gündəlik həyatlarının ayrılmaz hissəsi idi.
Qədim Misir incəsənəti - tanrılar, ruhlar və daş üzərində həyat
Qədim Misir incəsənəti min illərdir insanları valeh edir. Erkən Yunan və sonrakı Roma sənətçiləri Misir texnikalarından təsirlənmiş, bu sənət üslubu isə bu günə qədər bir çox mədəniyyətlər üçün ilham mənbəyinə çevrilmişdir. Sonrakı dövrlərdən fərqli olaraq, Misir sənətçilərinin adları bizə məlum deyil və bunun çox maraqlı bir səbəbi var: Misir incəsənəti estetik zövqdən çox funksional məqsədlər üçün yaradılırdı.
II Ramzes necə öldü?
Yunanlara “Ozimandias”, ingilisdilli dünyaya isə “Böyük Ramzes” kimi tanınan firon həyatında bir çox nailiyyətlərə imza atdı. Bunlardan ən önəmlisi isə e.ə. 1259-cu ildə Hettlərlə imzaladığı, dünyada məlum olan ən qədim sülh müqaviləsidir. Lakin tarixdə ən uzun hökmranlıq etmiş ikinci firon olan Ramzes ölümünün səbəbi barədə demək olar ki, heç bir yazılı iz buraxmadı. Onun ölümü yalnız tarixdə - e.ə. 1213-cü ilin avqustun əvvəlində – qeydə alınıb.
Keops Piramidi ilə bağlı 12 min illik sirr iddiası
Mübahisəli araşdırmaçı Qraham Henkok Keops Piramidi haqqında yeni və qalmaqallı iddia ilə çıxış edib. Onun fikrincə, Giza yaylasındakı məşhur piramida 4.500 il deyil, 12.500 il əvvəl, indiyə qədər tanınmayan qədim bir sivilizasiya tərəfindən inşa olunub. Misirin aparıcı arxeoloqları isə bu iddianı elmi əsası olmayan bir nəzəriyyə adlandırıblar.
Qədim Misirdə Ailə Həyatı və Cəmiyyətin Əxlaqi Dəyərləri
Qədim Misirdə qadınlar kişilərlə demək olar ki, eyni hüquqlara malik idilər. Onlar inanırdılar ki, tanrılar Osiris və İsis cinsi bərabərliyi yaradılışın ilkin mərhələsində bərqərar ediblər.
Qədim Misirdə Qadın Olmaq
Qədim Misirdə qadınlar hüquqi, sosial və dini sahələrdə kişilərlə bərabər hüquqlara malik olmuş, fironluğa qədər yüksələn, iqtisadi və ailə həyatında müstəqil qərarlar verə bilən nadir bir cəmiyyət nümunəsi təşkil etmişlər.
Qədim Misirin İdarəetmə Sistemi Necə İdi?
Əvvəlcə insanlar və ilahi qüvvələr arasında vasitəçi kimi qəbul edilir, qəbul etdiyi qanunlar və siyasətlərlə tanrıların iradəsini təmsil etməli idi.
