BAKI, AzerVoice, Analitik təhlil Mərkəzi
Qətər Baş naziri və Xarici İşlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al Tani BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında çıxış edərək İsraili Qəzza zolağındakı girovlara laqeyd yanaşmaqda günahlandırıb. O bildirib ki, İsrailin bu həftə Doha şəhərinə endirdiyi hava hücumu yalnız ölkəsinin suverenliyini pozmayıb, həm də regional sülhə ciddi təhdid yaradıb.
Baş nazir vurğulayıb ki, hücum zamanı HƏMAS rəhbərlərinin ABŞ-ın vasitəçilik təklifini müzakirə etmək üçün toplandıqları vaxt seçilib:
“İsraili idarə edən ekstremistlər girovlarla maraqlanmır. Əks halda bu hücumun vaxtını necə izah etmək olar?” – deyə o bildirib.
Al Tani həmçinin, Qətərin insani və diplomatik missiyasından geri çəkilməyəcəyini, qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün vasitəçilik rolunu davam etdirəcəyini vurğulayıb.
Beynəlxalq reaksiyalar
İsrailin hücumu nəticəsində ən azı 6 nəfərin öldüyü bildirilib. Hadisə, Qətər, Misir və ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan atəşkəs və girov mübadiləsi danışıqlarını təhlükə altına salıb.
BMT-nin siyasi işlər üzrə rəhbəri Rozmari DiKarlo hadisəni “dünyanı sarsıdan” eskalasiya adlandıraraq, bunun müharibədə yeni və daha təhlükəli mərhələyə yol aça biləcəyini deyib.
Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvündən yalnız ABŞ İsraili müdafiə edib. Digər ölkələr isə hücuma görə İsraili ittiham edərək, sülh prosesinə sadiqliyini sual altına alıblar. Pakistanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Asim İftixar Əhməd qeyd edib:
“Aydın görünür ki, İsrail sülh imkanlarını tamamilə məhv etməyə qərarlıdır. Bu, girovların azad edilməsi məsələsini də ciddi şəkildə şübhə altına qoyur”.
İsrailin cavabı
İsrailin BMT-dəki səfiri Dani Dannon isə Qətəri HƏMAS-ı dəstəkləməkdə günahlandıraraq, sərt xəbərdarlıq edib:
“Ya Qətər HƏMAS-ı qınayır, ölkədən qovur və ədalətə təhvil verir, ya da bunu İsrail edəcək”.
Dannon əlavə edib ki, İsrailin mübarizəsi Qətərlə və ya Qəzza xalqı ilə deyil, HƏMAS-ladır və 7 oktyabr 2023-cü il hücumlarına görə məsul şəxsləri dünyanın hər yerində izləmək hüququna malikdir.
ABŞ mövqeyi
ABŞ-ın BMT-dəki müvəqqəti nümayəndəsi Doroti Şea isə Qətərin və digər ölkələrin bəyanatlarını tənqid edərək, “İsrailin girovları geri qaytarmaq öhdəliyini sual altına almaq yolverilməzdir” deyib.
Eyni zamanda ABŞ Dövlət Departamenti Qətər Baş nazirinin cümə günü Vaşinqtonda ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun iştirakı ilə görüşlər keçirəcəyini təsdiqləyib. ABŞ mediası onun həmçinin Prezident Donald Tramp və vitse-prezident Cey Di Vans ilə də görüşəcəyini yazıb. Tramp İsrailin Qətərə zərbəsini tənqid edərək, “bu addım nə ABŞ-ın, nə də İsrailin maraqlarına xidmət etmir” deyib.
Gözlənilən diplomatik addımlar
Qətər Xarici İşlər Nazirliyi bəyan edib ki, gələn həftə Dohada ərəb-islam zirvəsi keçiriləcək. Zirvədə İsrailin hücumu və Qəzza müharibəsinin davamı əsas müzakirə mövzusu olacaq.
