ABŞ-də benzin qiymətləri rekord həddə yaxınlaşır
ABŞ-də İran münaqişəsinin enerji bazarına təsiri fonunda Əmək Günü həftəsonunda benzinin qiymətinin rekord səviyyəyə yüksələcəyi gözlənilir.
Hörmüz boğazı ilə bağlı razılaşma enerji qiymətlərini sabitləşdirəcək - Skott Bessent
ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent Hörmüz boğazı ilə bağlı mümkün razılaşmanın enerji bazarına müsbət təsir göstərəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, boğazdan keçmək üçün yüzlərlə gəmi növbə gözləyir və artıq bir sıra gəmilər hərəkətə başlayıb. Bessent hesab edir ki, vəziyyət sabitləşdikcə enerji qiymətləri də yenidən aşağı düşəcək. Nazir bunun qlobal iqtisadiyyat üçün müsbət nəticələr verəcəyini vurğulayıb.
Enerji təchizatında uzunmüddətli fasilə qlobal iqtisadiyyata ciddi zərbə vura bilər - BVF
Beynəlxalq Valyuta Fondu enerji təchizatında uzunmüddətli fasilələrin dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi risk yaradacağını bildirib. Fondun strategiya məsələləri üzrə direktoru Kristian Mumssen ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurmanın iqtisadi proqnozları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Fond müxtəlif inkişaf ssenarilərini nəzərdən keçirməyə davam edəcək. Mumssen enerji qiymətlərinin bir çox ölkə üçün həlledici əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O hesab edir ki, enerji təchizatında uzunmüddətli problemlər qlobal artıma və inflyasiyaya mənfi təsir göstərə bilər. Beynəlxalq Valyuta Fondu cari il üzrə dünya iqtisadiyyatının 3 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Lakin regiondakı hərbi gərginlik bu proqnozlara təsir edə bilər. Ekspertlər enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirirlər.
Brent xam neftinin qiyməti 92,43 dollar olub
ABŞ-da səhmlər qiymət itirib, çünki may ayında istehlak qiymətləri indeksi son üç ilin maksimumuna – illik 4,2 faizə çatıb. İnflyasiyanın artması ABŞ və İran arasındakı hərbi qarşıdurma ilə üst-üstə düşür. Brent xam neftinin bir barelinin qiyməti 92,43 dollar olub, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın danışıqları uzatmasına görə xəbərdarlıq edib. Mütəxəssislər bildirir ki, bu müharibə qısalmır, uzanır və bazarın psixologiyasına mənfi təsir göstərir. Analitiklər qeyd edirlər ki, statistika qorxuducu görünə bilər, lakin bazara yüngül çıxış yolu təmin edib. İranın cavabı olaraq Hörmüz boğazının bağlanması qlobal enerji tədarükünə ciddi təsir göstərib və qiymətləri artırıb.
BMT-nin ümumdünya qida proqramı: Enerji qiymətlərinin artımı qida çatışmazlığını dərinləşdirir
BMT-nin Ümumdünya Qida Proqramı bildirir ki, ABŞ-İsrail müharibəsi İrana qarşı qlobal qida təhlükəsizliyini ciddi şəkildə pisləşdirib. Enerji qiymətlərinin sürətlə yüksəlməsi və həyat xərclərinin artması nəticəsində milyonlarla insan əsas ərzaq məhsullarını almaqda çətinlik çəkir. Hesabata görə, Somali əhalisinin əlavə 2,5 milyon nəfəri, Əfqanıstanda 2,3 milyon və Şri-Lankada 1,3 milyon insan aclığın kənarında qalıb. WFP xəbərdarlıq edir ki, münaqişənin genişlənməsi qlobal ərzaq çatışmazlığını daha da artıracaq və növbəti aylarda vəziyyətin pisləşməsi gözlənilir. Bu, humanitar böhranın dərinləşdiyini və regional təhlükəsizliyin qida təminatına təsirini göstərir.
ABŞ-İsrailin İranla müharibəsi amerikalılara təxminən 60 milyard dollara başa gəlib
Yeni iqtisadi təhlilə əsasən, ABŞ və İsrailin İranla bağlı hərbi qarşıdurmasının yaratdığı enerji böhranı və bazar qeyri-müəyyənliyi son üç ay ərzində amerikalı istehlakçılara milyardlarla dollar əlavə xərc yükləyib. Hesabatda qeyd olunur ki, yanacaq qiymətlərinin və aviabiletlərin bahalaşması nəticəsində orta hesabla hər bir ABŞ ailəsinin xərcləri yüzlərlə dollar artıb. İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, münaqişə uzandıqca istehlakçıların alıcılıq qabiliyyəti zəifləyə və ölkə iqtisadiyyatında əlavə ləngimə yarana bilər. Təhlil həmçinin göstərir ki, enerji qiymətləri hazırkı səviyyədə qalarsa, bir il ərzində ailələrin əlavə maliyyə yükü daha da böyüyəcək.
ABŞ–İran danışıqları niyə dalana dirənir?
Təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə analitik Volfqanq Pusztai hesab edir ki, ABŞ və İran arasında razılaşma əldə olunması əvvəlkindən daha çətin mərhələyə daxil olub. Onun sözlərinə görə, Donald Tramp administrasiyası artıq “pis razılaşma yoxdursa, razılaşma yoxdur” yanaşmasına üstünlük verir və qarşıdan gələn siyasi proseslər fonunda güzəştli sazişə maraq azalıb. Ekspert eyni zamanda İranın da müəyyən razılaşmaya ehtiyac duyduğunu bildirir. Bununla yanaşı, o xəbərdarlıq edir ki, müharibənin uzanması enerji bazarlarında qiymət artımını sürətləndirə və xüsusilə Afrika ölkələrində milyonlarla insan üçün ciddi iqtisadi və humanitar problemlər yarada bilər.
Meksika ABŞ–İsrail–İran müharibəsi fonunda faiz dərəcələrini azaldıb
Meksikanın Mərkəzi Bankı ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi fonunda əsas faiz dərəcəsini azaldıb. Qərar 3–2 səs nisbəti ilə qəbul olunub və münaqişənin inflyasiya risklərini artırdığı qeyd edilib. Beş üzv müharibəni qiymət artımına təzyiq yaradan əsas faktor hesab edib, lakin birbaşa təsirin Meksika üçün məhdud olduğu vurğulanıb. Hökumət yanacaq qiymətlərinə nəzarəti artıraraq enerji qiymətləri artımına qarşı bufer rolunu təmin edir.
IEA rəhbəri: Hörmüz böhranı fonunda qlobal neft bazarı “qırmızı zona”ya daxil ola bilər
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol qlobal neft bazarının Hörmüz böhranı fonunda iyul və ya avqust aylarında “qırmızı zona”ya daxil ola biləcəyini xəbərdarlıq edib. Səbəb Yaxın Şərqdən ixrac həcmlərinin azalması və yay mövsümündə artan yanacaq tələbi ilə ehtiyatların tükənməsidir. Birol vəziyyətdən çıxış yolunu Hörmüz boğazının tam şəkildə açılmasında görür ki, bu su yolu müharibədən əvvəl dünya neft və qaz tədarükünün təxminən beşdəbirini təmin edirdi. IEA artıq mart ayında strateji ehtiyatlardan 400 milyon barel neftin bazara buraxılması barədə razılığa gəlmişdi, lakin bu ehtiyatlar tədricən azalır.
BMT: Enerji və gübrə qiymətləri artımı şokun ilk əlamətidir
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının FAO agentliyi Hörmüz boğazındakı pozuntuların qlobal ərzaq qiymətləri böhranına səbəb ola biləcəyini və sistemli aqrar-ərzaq şokunun başlanğıcı ola biləcəyini bildirib. Təşkilat bu vəziyyəti “sistemli aqrar-ərzaq şokunun başlanğıcı” kimi qiymətləndirir və qeyd edir ki, şok mərhələli şəkildə inkişaf edir: enerji, gübrə, toxum, aşağı məhsuldarlıq, əmtəə qiymətlərinin artması və nəticədə ərzaq inflyasiyası.
FAO: Qlobal ərzaq qiymətləri enerji bahalaşması fonunda artmaqda davam edir
FAO-nun son hesabatına görə, qlobal ərzaq qiymətləri aprel ayında da artmaqda davam edib. Enerji bazarlarında bahalaşma və geosiyasi gərginliklər əsas təkanverici amillər kimi göstərilir, xüsusilə bitki yağları və ət məhsullarında kəskin qiymət artımı qeydə alınıb.
