Bu həftə Suriya Ərəb Respublikasının Dəməşq Opera Evində Qərb klassik musiqisi ilə çoxəsrlik ərəb musiqi ənənələri bir araya gəlib. Suriyalı pianoçu və bəstəkar Qasvan Zerikli ölkənin zəngin mədəni irsini qeyd edən konsertdə iştirak edib.ArabAZ xəbər verir ki, o irsi Dirçəliş üzrə Ərəb Musiqi Ansamblı ilə eyni səhnəni paylaşıb.
Bazar ertəsi günü keçirilən konsert “Suriya: Birinci Simfoniya” adlanıb. Tədbirdə alman bəstəkarı Lüdviq van Bethovenin əsərləri ilə Əndəlüs muvaşahatları (musiqili poetik janr) qoşalaşdırılıb. Həmçinin ənənəvi ərəb instrumental musiqisi və sufi dini ifaları təqdim olunub. Təşkilatçılar bu proqramı Avropa klassik musiqisi ilə ərəb bədii ənənələrinin dialoqu kimi xarakterizə ediblər.
Konsert çərçivəsində 3000 ildən çox tarixi olan və bəşəriyyətin qeydə alınmış ən qədim musiqi nümunəsi sayılan “Hurri himni” də xatırlanıb. İrsi Dirçəliş üzrə Ərəb Musiqi Ansamblının dirijoru Salah Qabbani bu ifaların gənc nəsli ərəb musiqisi ilə tanış etmək məqsədi daşıdığını bildirib. O, bu addımın Suriyanın mədəni kimliyini qorumaq üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Həm Qərb, həm də ərəb musiqi ənənələri ilə tanışlıq sənətkarların yaradıcılıq üfüqlərini genişləndirir və mədəni mübadiləni gücləndirir.
Suriyada vətəndaş müharibəsi başlamazdan əvvəl Dəməşq şəhəri klassik ərəb və sufi musiqisini qoruyan ansamblları ilə dünyada məşhur idi. Onların arasında ən tanınmışı 1983-cü ildə Fransa əsilli musiqiçi Jülyen Calaləddin Veys (Julien Jalal Eddine Weiss) tərəfindən yaradılmış “Əl-Kindi” ansamblı idi.
Bu qrup Əməvilər məscidinin mərhum şeyxi Həmzə Şakkur və şəhərin Mövləvi dərvişləri ilə sıx əməkdaşlıq edirdi. Ansambl beynəlxalq qastrol səfərləri sayəsində Avropa, Şimali Amerika və Yaxın Şərqdə böyük şöhrət qazanmışdı. Dəməşqin dini nəğmələrini və sufi mərasimlərini “Nureddin Xurşid” ansamblı və “Əl-Xarrat Ailəsi” qrupu da uğurla qoruyub saxlayırdı.
Müharibənin mədəniyyətə vurduğu ağır zərbə
2011-ci ildə başlayan vətəndaş müharibəsi Suriyanın mədəni həyatına ciddi zərbə vurdu. Bir çox musiqiçi ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Beynəlxalq səyahətlər məhdudlaşdı və konsert imkanları kəskin azaldı. Müharibənin ən qızğın vaxtında bir çox konsert salonları fəaliyyətini dayandırdı. “Əl-Kindi” ansamblının yaradıcısı Veysin 2015-ci ildə vəfat etməsi isə bu musiqi mirası üçün bir dövrün sonu oldu.
Bütün çətinliklərə baxmayaraq, bəzi musiqi qrupları məhdud şəraitdə fəaliyyətlərini davam etdirdilər və ya xaricdə yenidən birləşdilər. Son illərdə Dəməşqdəki mədəniyyət müəssisələri bədii həyatı yenidən bərpa etmək üçün kütləvi konsertləri aktiv şəkildə canlandırırlar. 1954-cü ildə Dəməşqdə doğulan pianoçu Qasvan Zerikli indiyədək Dəməşq, Berlin və Qahirədə musiqi təhsili verib, bir çox ərəb ölkələrində mükafatlar qazanıb. İrsi Dirçəliş üzrə Ərəb Musiqi Ansamblı isə klassik poeziya və ənənəvi mahnılar vasitəsilə Suriyanın musiqi irsini gələcək nəsillərə ötürmək üçün çalışır.
