Ərəb roku necə yarandı – ən parlaq simaları kimlərdir?
Bu musiqi sadəcə Qərb alətlərinin Şərq ritmlərinə uyğunlaşdırılması deyil; o, Yaxın Şərq və Şimali Afrika gəncliyinin azadlıq, kimlik və etiraz manifestidir.
Flora Kərimova və ərəb vokal məktəbi - müqayisəli təhlil və tarixi reallıqlar
Azərbaycan estradasının və vokal sənətinin ən mürəkkəb simalarından olan Xalq artisti Flora Kərimovanın yaradıcılığı ərəb musiqi irsi ilə müqayisə edildikdə, həm ifa texnikası, həm də sənətkar xarakteri baxımından çox aydın paralellər üzə çıxır.
Səudiyyə musiqisinin yeni siması – DJ Mubarak kimdir?
Səudiyyə Ərəbistanının yüksələn musiqi simalarından olan DJ Mubarak fərqli musiqi üslublarını öz yaradıcılığında birləşdirərək ölkəsinin müasir musiqi səhnəsində diqqət çəkən sənətçilərdən birinə çevrilib. Əsl adı və şəxsi həyatı barədə geniş məlumat paylaşılmayan DJ Mubarak musiqi fəaliyyətinə tanınmış mahnıların cover versiyalarını səsləndirməklə başlayıb. Paralel olaraq öz mahnılarını yazıb bəstələyən sənətçi qısa müddətdə fərdi üslubunu formalaşdırmağa başlayıb.
Eşqdən inqilaba çevrilən nəğmə: "Ya Zareef al-Toul"
Fələstinin ən məşhur xalq nəğmələri arasında xüsusi yer tutan "Ya Zareef al-Toul", sevgi nəğməsindən inqilabi bir manifestə çevrilmiş, Britaniya mandatlığı dövründə xalqın yaddaşına həkk olunmuş sirli, uca boylu və cəsur bir qəhrəmana xitab edən əsərdir. "Uca boylu və yaraşıqlı" mənasını verən "Zərif əl-Tul" ləqəbinin, fiziki ucalığına görə bu adı almış gənc bir fələstinliyə aid olduğu rəvayət edilir. O, öz doğma kəndindən kənarda — başqa bir qəsəbədə dülgərliklə məşğul olurdu. Bu qəsəbənin qadınları onun ədəb-ərkanına, gözəl əxlaqına heyran qalmış və qızlarını onunla evləndirmək arzusunda idilər.
İngilis işğalına etiraz edən o məşhur İraq nəğməsi
Bəzi xalq nəğmələri var ki, onlar sadəcə musiqi deyil, bir millətin tarixini bədii dillə kodlaşdıran yaddaş kitabəsidir. İraq musiqi irsinin ən parlaq incisi olan “Chalchal alayya el rumman”, ilk baxışda bir qızın məcburi evliliyə etirazı və ailəsinin yanına dönmək istəyi kimi görünsə də, əslində 1920-ci illərdə İraqın ingilis işğalına qarşı gizli siyasi etiraz manifestidir.
Könül Xasıyeva sənətinin ərəb musiqisindəki dəqiq analoqu kimdir?
Şərq musiqisində səs sadəcə texniki diapazon və ya not dəqiqliyi ilə ölçülmür. Şərq dinləyicisi üçün ən mühüm meyar səsdəki “şəcən” - yəni dinləyicinin daxilini göynədən, səs tellərinin titrəyişindən qopan kədər və səmimiyyətdir. Azərbaycan muğam sənətində özünəməxsus zildəki boğaz vurğuları, yanğılı fəryadı və səsinin kədərli “qırılmaları” ilə seçilən Könül Xasıyevanın ərəb musiqi dünyasındakı vokal və estetik qarşılığı Fədvə Əl-Malikidir.
Ərəb caz sənəti: Şərq məqamları ilə Qərb ritmlərinin sintezi
Ərəb cazı – ənənəvi ərəb musiqi sisteminin (məqamların), rübalı (mikrotonal) səs strukturlarının və ud, qanun, ney kimi milli alətlərin Qərb cazının harmoniya, improvizasiya və ritm strukturları ilə birləşməsindən yaranan unikal musiqi janrdır. ArabAZ xəbər verir ki, bu sintez sadəcə iki fərqli mədəniyyətin musiqisini üst-üstə qoymaq deyil, Şərqin fəlsəfi-meditativ musiqi kökləri ilə Qərbin azad improvizasiya ruhunun dərin harmoniyasıdır.
Səsin imperiyası - Alim Qasımov və Yasin əl-Tuhami bənzərliyi
Şərq musiqi təfəkkürü sadəcə notların ardıcıllığı deyil, ruhun ilahi olana doğru daxili hicrətidir. Bu hicrətin Azərbaycan mədəniyyətindəki ən parlaq rəhbəri (bələdçisi) muğam ustadı Alim Qasımovdursa, ərəb musiqi arealında (xüsusilə Yaxın Şərq – Şam mühitində) bu missiyanı XX əsrdə Vadi əl-Safi reallaşdırmışdır.
Azərbaycan və Ərəb dünyasının iki nəhəng vokal ustadı
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin ən intellektual, unikal və sirli simalarından biri olan Akif İslamzadə ilə Ərəb dünyasının nəhəngini müqayisə etmək üçün standart pop ifaçılarına baxmaq kifayət etmir. Akif İslamzadə sadəcə oxumur, o, səslə rəsm çəkir, mətnin fəlsəfəsini dinləyiciyə diktə edir.
Nəzakət Teymurova və Yasmin Əli sənətinin analizi
Bu rəsmi missiyanı öz çiyinlərində daşıyan Azərbaycanın Xalq artisti Nəzakət Teymurova ilə ərəb dünyasının ən güclü akademik vokalçılarından biri olan misirli sənətkar Yasmin Əli (Yasmin Ali) arasında aparılan sənət müqayisəsi, Şərq modal ifaçılığının müasir inkişaf xəttini və estetik bənzərliyini rəsmən ortaya qoyur.
Rəşid Taha və Ya Rayah – bu dəfə Azərbaycan dilində
Azərbaycanda “Ya rayah” mahnısı əsl mənada bir dövrün simvoludur. 1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəllərində bu mahnı ölkəmizdə inanılmaz dərəcədə populyarlaşdı.
Meyxana və zəcəl – Şərqin fərqli regionunda eyni söz savaşı
Qafqazın vizit kartı sayılan Azərbaycan meyxana sənəti ilə Yaxın Şərqin zəngin poetik irsi arasında ilk baxışda coğrafi məsafələr görünsə də, yaradıcılıq kökləri və bədahətən söz demə mədəniyyəti baxımından bu iki dünya bir-birinə olduqca yaxındır. Ərəblər Azərbaycan meyxanasını bilirlərmi və necə baxırlar?
