Ərəb roku necə yarandı – ən parlaq simaları kimlərdir?
Bu musiqi sadəcə Qərb alətlərinin Şərq ritmlərinə uyğunlaşdırılması deyil; o, Yaxın Şərq və Şimali Afrika gəncliyinin azadlıq, kimlik və etiraz manifestidir.
Səudiyyə musiqisinin yeni siması – DJ Mubarak kimdir?
Səudiyyə Ərəbistanının yüksələn musiqi simalarından olan DJ Mubarak fərqli musiqi üslublarını öz yaradıcılığında birləşdirərək ölkəsinin müasir musiqi səhnəsində diqqət çəkən sənətçilərdən birinə çevrilib. Əsl adı və şəxsi həyatı barədə geniş məlumat paylaşılmayan DJ Mubarak musiqi fəaliyyətinə tanınmış mahnıların cover versiyalarını səsləndirməklə başlayıb. Paralel olaraq öz mahnılarını yazıb bəstələyən sənətçi qısa müddətdə fərdi üslubunu formalaşdırmağa başlayıb.
Eşqdən inqilaba çevrilən nəğmə: "Ya Zareef al-Toul"
Fələstinin ən məşhur xalq nəğmələri arasında xüsusi yer tutan "Ya Zareef al-Toul", sevgi nəğməsindən inqilabi bir manifestə çevrilmiş, Britaniya mandatlığı dövründə xalqın yaddaşına həkk olunmuş sirli, uca boylu və cəsur bir qəhrəmana xitab edən əsərdir. "Uca boylu və yaraşıqlı" mənasını verən "Zərif əl-Tul" ləqəbinin, fiziki ucalığına görə bu adı almış gənc bir fələstinliyə aid olduğu rəvayət edilir. O, öz doğma kəndindən kənarda — başqa bir qəsəbədə dülgərliklə məşğul olurdu. Bu qəsəbənin qadınları onun ədəb-ərkanına, gözəl əxlaqına heyran qalmış və qızlarını onunla evləndirmək arzusunda idilər.
Könül Xasıyeva sənətinin ərəb musiqisindəki dəqiq analoqu kimdir?
Şərq musiqisində səs sadəcə texniki diapazon və ya not dəqiqliyi ilə ölçülmür. Şərq dinləyicisi üçün ən mühüm meyar səsdəki “şəcən” - yəni dinləyicinin daxilini göynədən, səs tellərinin titrəyişindən qopan kədər və səmimiyyətdir. Azərbaycan muğam sənətində özünəməxsus zildəki boğaz vurğuları, yanğılı fəryadı və səsinin kədərli “qırılmaları” ilə seçilən Könül Xasıyevanın ərəb musiqi dünyasındakı vokal və estetik qarşılığı Fədvə Əl-Malikidir.
Divaların sənət paralelləri: Aybəniz Haşımova və Asala Nasri
Azərbaycanın Əməkdar artisti, özünəməxsus vokal məktəbinin yaradıcısı, güclü, coşqun və eyni zamanda son dərəcə lirik səs diapazonuna malik Aybəniz Haşımova milli musiqi tariximizin ən parlaq və fədakar simalarından biridir. O, yalnız böyük səhnələrin ifaçısı deyil, həm də gənc nəslin yetişməsində müstəsna rol oynayan (“Bülbüllər” qrupu və sənət akademiyası vasitəsilə) bir pedaqoqdur. Aybəniz xanımın sənət taleyi, musiqiyə gətirdiyi vokal dramatizmi və ən əsası fədakar ana statusu onun yaradıcılığını Şərq mühiti ilə sıx birləşdirir.
Ərəb caz sənəti: Şərq məqamları ilə Qərb ritmlərinin sintezi
Ərəb cazı – ənənəvi ərəb musiqi sisteminin (məqamların), rübalı (mikrotonal) səs strukturlarının və ud, qanun, ney kimi milli alətlərin Qərb cazının harmoniya, improvizasiya və ritm strukturları ilə birləşməsindən yaranan unikal musiqi janrdır. ArabAZ xəbər verir ki, bu sintez sadəcə iki fərqli mədəniyyətin musiqisini üst-üstə qoymaq deyil, Şərqin fəlsəfi-meditativ musiqi kökləri ilə Qərbin azad improvizasiya ruhunun dərin harmoniyasıdır.
Səsin imperiyası - Alim Qasımov və Yasin əl-Tuhami bənzərliyi
Şərq musiqi təfəkkürü sadəcə notların ardıcıllığı deyil, ruhun ilahi olana doğru daxili hicrətidir. Bu hicrətin Azərbaycan mədəniyyətindəki ən parlaq rəhbəri (bələdçisi) muğam ustadı Alim Qasımovdursa, ərəb musiqi arealında (xüsusilə Yaxın Şərq – Şam mühitində) bu missiyanı XX əsrdə Vadi əl-Safi reallaşdırmışdır.
Nəzakət Teymurova və Yasmin Əli sənətinin analizi
Bu rəsmi missiyanı öz çiyinlərində daşıyan Azərbaycanın Xalq artisti Nəzakət Teymurova ilə ərəb dünyasının ən güclü akademik vokalçılarından biri olan misirli sənətkar Yasmin Əli (Yasmin Ali) arasında aparılan sənət müqayisəsi, Şərq modal ifaçılığının müasir inkişaf xəttini və estetik bənzərliyini rəsmən ortaya qoyur.
Rəşid Taha və Ya Rayah – bu dəfə Azərbaycan dilində
Azərbaycanda “Ya rayah” mahnısı əsl mənada bir dövrün simvoludur. 1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəllərində bu mahnı ölkəmizdə inanılmaz dərəcədə populyarlaşdı.
Meyxana və zəcəl – Şərqin fərqli regionunda eyni söz savaşı
Qafqazın vizit kartı sayılan Azərbaycan meyxana sənəti ilə Yaxın Şərqin zəngin poetik irsi arasında ilk baxışda coğrafi məsafələr görünsə də, yaradıcılıq kökləri və bədahətən söz demə mədəniyyəti baxımından bu iki dünya bir-birinə olduqca yaxındır. Ərəblər Azərbaycan meyxanasını bilirlərmi və necə baxırlar?
Səudiyyənin “Gimmix” rok qrupu ilk dəfə beynəlxalq turneyə çıxıb
Səudiyyə Ərəbistanının alternativ rok qrupu “Gimmix” Finlandiyanın Turku şəhərindəki ilk gecələrində sadəcə şəhəri gəzərək kəşf edirdilər. Elə bu vaxt təsadüfən yerli musiqiçilərin canlı ifa etdiyi rəsmi bir “açıq mikrofon” (open mic) gecəsinə rast gəldilər.
Amr Diabın uğur dolu həyat hekayəsi
Müasir ərəb pop musiqisinin memarı, “Dünya Musiqi Mükafatları”nın (World Music Awards) rekordçusu və pərəstişkarları tərəfindən “Əl-Hadaba” (Zirvə) adlandırılan Amr Diab, təkcə Misirin deyil, bütün Şərq dünyasının qlobal musiqi simvoludur. O, 40 ildən artıq davam edən karyerası ərzində ərəb musiqisini Qərb ritmləri ilə sintez edərək, beynəlxalq arenada özünəməxsus “Aralıq dənizi musiqisi” janrını formalaşdırıb.
