BAKI,VOA

1967-ci ilin 5 iyun tarixində İsrail və qonşu ərəb dövlətləri arasında Altıgünlük müharibə başladı. Misir, Suriya və İordaniya ilə qarşıdurmada İsrailin sürətli və kəskin hərbi əməliyyatları nəticəsində regionda tarixi dəyişikliklər baş verdi.

Müharibə 5–10 iyun tarixlərini əhatə edib. İsrail hava hücumları ilə Misirin hava qüvvələrinin əksəriyyətini darmadağın etdi və Sinay yarımadası, Qəzzə keçidi, Şərqi Yerusəlim və Qolan təpələrini ələ keçirdi. Ərəb dövlətlərinin canlı qüvvə itkisi 20.000 nəfər civarında oldu, İsrailin isə itkisi təxminən 1.000 nəfər oldu. Bu dövrdə İsrail Silahlı Qüvvələrinin üstün hərbi hazırlığı və strateji planlaşdırması uğur qazanmasında əsas rol oynadı.

Müharibənin baş verməsində əsas səbəblərdən biri Misir prezidenti Camal Əbdül Nasirin Tiran boğazını bağlaması və Sinay yarımadasına qoşun yığması oldu. Bu hərəkət İsrail tərəfindən hərbi təcavüz siqnalı kimi qəbul edildi. ABŞ və SSRİ-nin regiondakı fəaliyyətləri də gərginliyi artırdı, Sovetlər ərəb dövlətlərini dəstəkləyərkən, ABŞ İsrailin təhlükəsizliyini qorumağa çalışdı.

Altıgünlük müharibə ərzində Fələstin Azadlıq Təşkilatı (FAT) əl-Fətih və digər təşkilatlar vasitəsilə İsrailə qarşı fəaliyyətini gücləndirdi. 1965–1967-ci illər arasında həyata keçirilən hücumlar İsrail-İordaniya sərhədindən və Qəzzədən planlanmışdı.

Müharibənin nəticəsində İsrail strateji əraziləri işğal etdi, ərəb dövlətlərinin ordularına ciddi zərbələr vuruldu və regionda geosiyasi tarazlıq dəyişdi. Sinay yarımadası, Qəzzə keçidi, Şərqi Yerusəlim, Qolan təpələri İsrailin nəzarətinə keçdi. Bu hadisələr Ərəb-İsrail münasibətlərinə uzun müddət təsir etdi və qaçqın məsələsini gündəmə gətirdi