Dünyanın ən böyük atom elektrik stansiyası fəaliyyətə başladıqdan bir gün sonra qəza səbəbindən dayanıb
Yaponiyanın Niigata prefekturasında yerləşən və dünyanın ən böyük istehsal gücünə malik "Kaşivazaki-Kariva" Atom Elektrik Stansiyasında (AES) yenidən texniki problemlər yaranıb. TEPCO şirkəti tərəfindən idarə olunan stansiyanın 6 nömrəli reaktoru dünən rəsmi yoxlamalardan sonra işə salınsa da cəmi bir gün sonra fəaliyyətini dayandırıb. Buna səbəb reaktordakı nüvə parçalanmasını tənzimləyən idarəetmə çubuqlarının elektrik komponentlərində yaranan nasazlıq olub. Qeyd edək ki 2011-ci ildə baş verən güclü zəlzələ və "Fukuşima" fəlakətindən sonra stansiyanın bütün yeddi reaktoru 2012-ci ildə təhlükəsizlik məqsədilə qapadılmışdı.
Cənubi Koreya Saeul-3 nüvə reaktorunun istismarına icazə verib
Cənubi Koreyada Nüvə Təhlükəsizliyi və Təhlükəsizlik Komissiyası ölkənin təyyarə hücumlarına qarşı dayanıqlı şəkildə dizayn edilmiş ilk nüvə reaktorunu olan Saeul-3-ün işləməsinə icazə verib. Ulsan şəhərində yerləşən Saeul Nüvə Enerjisi Stansiyası sahəsindəki yerli istehsal olan Saeul-3 reaktoruyla əlaqədar toplantı keçirilib. Cənubi Koreya Nüvə Təhlükəsizliyi və Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri Choi Won-ho, toplantıdan sonra etdiyi açıqlamada, reaktorun işləməsinə icazə verildiyini bildirib.
ABŞ və Avropa təzyiqi ilə qəbul edilən qətnamə hüquqa ziddir - İran XİN
İran İslam Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (IAEA) İdarə Heyətinin (BoG) İranın sülh məqsədli nüvə proqramı ilə bağlı qəbul etdiyi qətnaməni qanunsuz və əsassız adlandırıb. Nazirliyin bəyanatında qətnamənin ABŞ, Almaniya, Fransa və Böyük Britaniyanın təzyiqi ilə qəbul edildiyi qeyd olunub. Qətnamə 20 noyabr 2025-ci il tarixində üç Avropa ölkəsi (Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya) tərəfindən ABŞ-ın dəstəyi ilə irəli sürülüb və 19 səs lehinə, 12 bitərəf və 3 əleyhinə olmaqla qəbul edilib.
İran MAQATE ilə nüvə əməkdaşlığını dayandırıb
İran, sentyabr ayında Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) ilə imzaladığı və əməkdaşlığın bərpasını nəzərdə tutan Qahirə Anlaşmasını rəsmən ləğv etdiyini açıqlayıb. İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi, İngiltərə, Fransa, Almaniya və ABŞ-ın MAQATE İdarə Heyətinə Tehran əleyhinə qərar layihəsi təqdim etməsindən sonra bu açıqlamanı verib. Əraqçi bildirib ki, qərar layihəsini təqdim edən ölkələr İranın yaxşı niyyətini nəzərə almadan MAQATE-nin etibarlılığına və müstəqilliyinə xələl vurublar və agentlik ilə İran arasındakı əməkdaşlıq prosesini pozublar. O, eyni zamanda, sentyabr ayında MAQATE ilə imzalanan əməkdaşlıq anlaşmasının artıq qüvvədə olmadığını vurğulayıb.
İranın nüvə fəaliyyətləri beynəlxalq nəzarət altına alınır - MAQATE
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) İdarə Heyəti İranın nüvə obyektləri və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı məlumat və giriş tələblərini əhatə edən qətnaməni qəbul edib. Qətnamə Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya (E3) ilə ABŞ tərəfindən təqdim olunub və İranın son 5 aydır MAQATE tərəfindən yoxlanılmayan zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının ciddi narahatlıq doğurduğu vurğulanıb.
ABŞ və müttəfiqləri elmi inkişafımıza qarşı təzyiqləri təhlükəli mərhələyə keçirir - İran
İran Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd İslami ABŞ və onun müttəfiqlərini İranın elmi nailiyyətlərinə qarşı gərginliyi artırmaqda ittiham edib. Yəmənin “Əl-Məsirə” televiziyasına müsahibəsində İslami, İranın dinc nüvə obyektlərinə edilən hücumların ölkənin elmi potensialına qarşı görünməmiş təcavüz olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu hücumların vaxtı və xarakteri qarşıdurmanın yeni və təhlükəli mərhələyə adladığını göstərir. İslami İranın hüquqlarından geri çəkilməyəcəyini vurğulayaraq qeyd edib ki, “Tehran heç vaxt öz hüquqlarından güzəştə getməyəcək və heç kimə iradəsini diktə etməyə icazə verməyəcək.”
Təhdid və təzyiqlər qarşısında geri çəkilməyəcəyik - İran
İranın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Əmir Səid İravani bildirib ki, İran heç vaxt təzyiq və hədələr qarşısında geri çəkilməyəcək və hərbi təcavüzlə iqtisadi terror ölkəni öz qanuni hüquqlarından imtina etdirməyəcək. Nyu-Yorkda IAEA-nın hesabatı üzrə keçirilən BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxış edən İravani qeyd edib ki, Agentliyin hesabatları həmişə peşəkar və siyasətdən kənar olmalıdır.
Netanyahu iddia edir ki, İranın raketləri Vaşinqtonu vura bilər
İranın raket arsenalı İsrail üçün fövqəladə narahatlıq mənbəyidir və bu, yəhudi dövlətinin təhlükəsizlik baxımından bu təhdidi neytrallaşdırma ehtiyacını İranın nüvə məsələsini həll etməkdən daha təcili bir prioritet halına gətirə bilər. Tehran nüvə proqramının hərbi xarakter daşıyıb-daşımadığı barədə qəti qərar verilməsə də, Təl-Əviv onun dinc məqsədli olmadığını dəfələrlə bəyan edib.
Tehran iddia edir ki, hərbi təhdidlər diplomatik prosesi çətinləşdirir
İran XİN rəhbəri Abbas Əraqçi bəyan edib ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı böhranın yeganə həlli yolu danışıqlara əsaslanan diplomatik prosesdir.
Tehran diplomatik səbr və yeni müharibə arasında - sanksiyalar böhranı dərinləşir, yeni müharibə qaçınılmazdır
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ümid edir ki, sanksiyaların tətbiqi dondurulsun. Bu onun bazar günü BMT-nin baş katibinə ünvanladığı məktubda aydın görünürdü. Məktubda o, “sanksiya mexanizmlərinin, o cümlədən sanksiyalar komitəsi və ekspertlər heyətinin yenidən işə salınmasının qarşısını almağa” çağırırdı. Lakin cavab tez gəldi: Avropa İttifaqının rəhbərliyi bazar ertəsi bəyanat yayaraq bildirdi ki, “İranın nüvə sazişinə əməl etməməyə davam etməsinə cavab olaraq bu gün (bazar ertəsi) ona qarşı sanksiyaları yenidən tətbiq etdi”. İttifaq həmçinin bir daha təsdiqlədi ki, “diplomatik danışıqlar üçün qapı hələ də açıqdır”.
İrana qarşı BMT sanksiyaları yenidən qüvvəyə minib
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən 2015-ci il nüvə sazişi çərçivəsində ləğv edilmiş İrana qarşı beynəlxalq sanksiyalar, İngiltərə, Fransa və Almaniyanın (E3) "snapback" mexanizmini işə salması ilə yenidən qüvvəyə minib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2231 saylı qətnaməsi çərçivəsində nəzərdə tutulan və tərəflərdən biri tərəfindən işə salındıqda avtomatik tətbiq edilən "snapback" mexanizmi, razılıq əldə olunmaması səbəbindən 30 günlük prosedur müddətinin sonunda gecə yarısından etibarən aktivləşib.
BMT sanksiyalarının bərpası İran iqtisadiyyatına necə təsir edəcək?
Ekspertlərin proqnozlarına görə, sanksiyaların yenidən tətbiqi nəticəsində İranın ixrac etdiyi neft məhsullarının həcmi gündəlik 1,7 milyon bareldən 500 min bareldən də az səviyyəyə enə bilər. Bu isə dövlət büdcəsinin gəlirlərində təxminən 70 faizlik azalma ilə müşayiət olunacaq.
